Fy Mhywyd Fy Penderfyniadau

Hawl i berthynas: Mynd i’r afael â’r rhwystrau y mae pobl sydd ag anableddau dysgu’n eu hwynebu wrth ddatblygu a chynnal perthnasoedd rhywiol. 

Yn ein pedwerydd gweminar o gyfres DRILL (Ymchwil i Anabledd ynghylch Byw a Dysgu Annibynnol), rydym yn rhannu’r prosiect ymchwil hwn a arweinir gan y Tîm Datblygu Cenedlaethol ar gyfer Cynhwysiant (NTDi) ar y cyd â My Life My Choice (MLMC). Mae MLMC yn sefydliad hunan-eiriolaeth dros oedolion sydd ag anableddau dysgu, yn Swydd Rydychen.

Mae gan bobl sydd ag anableddau dysgu hawl i ddatblygu perthnasoedd rhywiol. Mae Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl sydd ag Anableddau (UNCRPD) yn datgan bod gan bobl sydd ag anableddau hawl i beidio â chael eu hanffafrio ym mhob agwedd ar briodas, teulu, bod yn rhiant a pherthnasoedd.  Y realiti yw bod oedolion sydd ag anableddau dysgu’n wynebu rhwystrau sefydliadol ac agweddol sy’n eu rhwystro rhag ymarfer a mwynhau’r hawl sylfaenol hon.

Yn 2018, gwnaeth NTDi a MLMC gyd-gynhyrchu ymchwil i’r rhwystrau y mae pobl sydd ag anawsterau dysgu’n eu hwynebu wrth ddatblygu a chynnal perthnasoedd rhywiol.  Ystyriodd yr ymchwil effaith polisïau ac arferion gwasanaethau cefnogol, i ganfod rhwystrau’n well yn ogystal ag enghreifftiau o arferion da.

Canfu’r ymchwil fod rhwystrau’n cynnwys: cyfleoedd prin i gwrdd â phartneriaid; rhwystrau gan deuluoedd a staff (bwriadol ac anfwriadol) gyda rhywioldeb yn cael ei ystyried yn ‘warthnod’ o hyd; diffyg arian a chludiant; diffyg gwybodaeth am rywioldeb a chadw’n ddiogel (a diffyg ymwybyddiaeth o adnoddau am hyn); ffrindiau a chyd-letywyr anghefnogol; ac nid ystyrir perthnasoedd rhywiol yn flaenoriaeth wrth gomisiynu gwasanaethau heblaw am ddiogelu.

Arweiniodd yr ymchwil at naw argymell allweddol i ddarparwyr addysg, gwasanaethau iechyd a gofal i gefnogi oedolion sydd ag anableddau dysgu wrth ddatblygu a chynnal perthnasoedd rhywiol.  Mae’r gweminar hwn, a gyflwynir gan NTDi a MLMC yn rhoi cipolwg rhagorol ar yr ymchwil a gyd-gynhyrchir, ei chanfyddiadau a’i hargymhellion.

Siarad a gwrando ar blant a theuluoedd: Rhoi Kitbag i weithio

Siarad a gwrando ar blant oedd y prosiect ymchwil cyntaf i arsylwi’n uniongyrchol yr hyn sy’n digwydd pan fydd gweithwyr cymdeithasol yn cwrdd ac yn cyfathrebu â phlant. Mae’r weminar hon yn tynnu sylw at sut mae’n rhaid deall pob plentyn fel unigolyn unigryw ac mae’n esbonio’r model Cyd-destun Plentyn, a ddatblygwyd o’r ymchwil.

Mae’r weminar hefyd yn cyflwyno Kitbag, adnodd ar gyfer gweithwyr cymdeithasol, sydd wedi’i gynllunio i hyrwyddo llythrennedd emosiynol plant. Mae Kitbag wedi’i gyflwyno mewn sawl awdurdod lleol gyda llwyddiant mawr, gan helpu gweithwyr cymdeithasol i gyfathrebu’n fwy effeithiol â phlant. Mae’r weminar yn gorffen gyda chwestiynau myfyriol ar gyfer gweithwyr cymdeithasol, gan gynnwys cyd-destun gweithio rhithwir yn argyfwng Covid-19.

Adolygiadau Ymarfer Plant yng Nghymru

Mae Dr Alyson Rees a Dr Tom Slater o Brifysgol Caerdydd yn adrodd ar ganfyddiadau dadansoddiad ansoddol, amlddisgyblaethol o 20 Adolygiad Ymarfer Plant (CPRs) (Adolygiad Achos Difrifol yn flaenorol) yng Nghymru. Dadansoddwyd yr adolygiadau o dri safbwynt disgyblu gwahanol: y gyfraith, troseddeg ac ymarfer (gwaith cymdeithasol).

Mae’r cyflwyniad yn nodi’r themâu trawsbynciol canlynol: (i) hierarchaeth gwybodaeth, lle cafodd rhai ffynonellau gwybodaeth eu breintio dros eraill; (ii) rhannu / cofnodi gwybodaeth, lle roedd diffygion o ran rhannu neu gofnodi gwybodaeth yn amlwg; (iii) asesiad rhannol, lle nad oedd rhai asesiadau bob amser yn gyfannol; a, (iv) llais y plentyn, lle nad oedd profiad neu bersbectif y plentyn bob amser yn cael ei ystyried. Dyma’r astudiaeth gyntaf i archwilio themâu sy’n dod i’r amlwg o CPRs (Cymraeg) a hwn hefyd yw’r cyntaf i wneud hynny o safbwynt amlddisgyblaethol.

Mae’r gweithdy’n canolbwyntio ar oblygiadau ar gyfer ymarfer a pholisi.

Cynnwys Tadau

Cyfri tadau: Sut all weithwyr cymdeithasol adeiladu perthnasoedd gwell â thadau sy’n ymwneud â gwasanaethau amddiffyn plant?

Chwefror 2019

Mae’r weminar hon yn tynnu ar ganfyddiadau ymchwil a gwblhawyd yn ddiweddar a astudiodd brofiadau dynion o’r system amddiffyn plant yn Lloegr. Astudiodd y prosiect, o’r enw Counting Fathers In, y system amddiffyn plant o safbwynt tadau sy’n rhan ohono, a dilynodd fywydau (ac achosion) tadau dros gyfnod o 12 mis hefyd.

Cyfranogaeth ystyrlon gan blant a phobl ifanc am benderfyniadau sy’n ymwneud a’u gofal

Cyfranogiad ystyrlon plant a phobl ifanc mewn penderfyniadau am eu gofal

Mai 2019

Mae’r weminar hyfforddi hon yn archwilio cyfranogiad plant, yn enwedig mewn perthynas â phlant mewn adolygiadau gofal a chynadleddau amddiffyn plant. Mae’n ystyried canfyddiadau tair astudiaeth a oedd yn cynnwys cyfweliadau â phlant mewn gofal, plant sy’n destun cynllun amddiffyn plant, a’u rhieni, uwch reolwyr, gweithwyr cymdeithasol ac IROs. Mae’n trafod sut olwg sydd ar ymarfer da mewn perthynas â chyfranogiad ystyrlon gan bobl ifanc, yn enwedig mewn adolygiadau plant mewn gofal, ac yn amlinellu rhai o’r rhwystrau a’r galluogwyr i ymarfer o ansawdd uchel sy’n canolbwyntio ar blant.