Cynnwys
Mae gofalwyr ‘anffurfiol’ yn bobl sy’n gofalu am berthnasau, ffrindiau neu eraill mewn swyddogaeth ddi-dâl neu heb gefnogaeth. Maent yn rhychwantu cwrs bywyd ac yn cynnwys gofalwyr ifanc, gofalwyr anffurfiol sy’n berthnasau i blant a phobl ifanc, ac oedolion sy’n gofalu am y rhai sydd ag anabledd, salwch hirdymor, anhawster iechyd meddwl, problem defnyddio sylweddau, neu angen cymorth sy’n gysylltiedig ag oedran.
Yng Nghyfrifiad 2021, dywedodd mwy na 310,000 o bobl (un o bob 11) yng Nghymru eu bod yn darparu gofal di-dâl (10.5%) a darparodd dros 107,000 o bobl yng Nghymru dros 50 awr o ofal di-dâl bob wythnos. I gydnabod bod angen dybryd i ofalwyr yng Nghymru gael mwy o gymorth, lansiodd Pwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol y Senedd ei adroddiad “Ar bwynt torri” Yr angen brys i wella cefnogaeth i ofalwyr di-dâl ym mis Ebrill 2026.
Mae’r gyfres gynhadledd ExChange hon yn archwilio rhai o’r mathau o ofal anffurfiol drwy gydol cwrs bywyd – sut mae’n cael ei brofi ar wahanol adegau o fywyd, yr heriau y mae gofalwyr yn eu hwynebu, ac argymhellion a phecynnau cymorth ar gyfer newid.
Cyflwyniad
Kate Cubbage
Cyfarwyddwr, Ymddiriedolaeth Gofalwyr Cymru
Premières ar 8 Mehefin 2026, 10yb
Gweminarau
Adnoddau Perthnasau Agosaf – Grymuso gofalwyr yn y system iechyd meddwl
Mae’r sesiwn hon yn cyflwyno ymchwil ar Berthnasau Agosaf a Gweithwyr Proffesiynol Iechyd Meddwl Cymeradwy o dan y Ddeddf Iechyd Meddwl, gan gyflwyno adnodd ar-lein am ddim i Berthnasau Agosaf.
Mae’r astudiaeth yn tynnu sylw at heriau emosiynol a diffyg gwybodaeth/cymorth i ofalwyr am y rôl yn ogystal â’r newidiadau cyfreithiol yn y maes hwn.
Cyflwynwyr:
Yr Athro Judy Laing, Ysgol y Gyfraith Prifysgol Bryste;
Dr Kev Stone, Prifysgol De Cymru;
Dr Jeremy Dixon, Prifysgol Caerdydd
Dyddiad: Dydd Mercher 10 Mehefin
Amser: 13:00 – 14:00
Lleoliad: Ar-lein, Teams
O dasgau problematig i rolau rhwydd: Cefnogi gofalwyr ifanc fel poblogaeth fawr ond amrywiol.
Mae’r weminar hon yn trafod astudiaeth aml-ddull o’r boblogaeth gofalwyr ifanc. Bydd Ed yn cyflwyno model o sbectrwm y gofalwyr ifanc, gan dynnu sylw at yr effeithiau cyfrifoldebau gofalu ac anghenion cymorth amrywiol.
Bydd y sesiwn hefyd yn ystyried cwestiynau allweddol ar gefnogi pob gofalwr ifanc,
rolau cymorth arbenigol, prif ffrwd, a theuluol, a’r heriau sydd ynghlwm â chysylltu ag unigolion ar y cyrion.
Cyflwynydd: Dr Ed Janes, Prifysgol Caerdydd
Dyddiad: Dydd Llun 22 Mehefin
Amser: 12:00 – 13:00
Lleoliad: Ar-lein, Teams
Wedi’u gwthio y tu hwnt i’r eithaf: Mynd i’r afael â’r ddyled ddinesig o ofal di-dâl yng Nghymru
Sut beth fyddai gofal cymdeithasol os byddai gwerth dinesig gofal di-dâl yn cael ei fesur mor ofalus ag arbedion economaidd?
Mae’r weminar hon yn trafod adroddiad Senedd 2026, ‘Gofalwyr Di-dâl: Wedi’u Gwthio i’r Eithaf’, a Fframwaith Democrataidd sy’n gosod gofalwyr fel arbenigwyr dinesig y dylai eu gwybodaeth ddylanwadu ar bolisïau yn hytrach na chael ei rhoi o’r neilltu.
Cyflwynydd: Dr Maria Cheshire-Allen, Prifysgol Abertawe
Dyddiad: Dydd Mawrth 16 Mehefin
Amser: 12:00 – 13:00
Lleoliad: Ar-lein, Teams
Wedi’u magu gan berthnasau: Profiadau gofalwyr Du ac Asiaidd sy’n berthnasau yn Lloegr
Yn Lloegr, mae tua 120,000 o blant yn cael gofal gan berthynas, gan amlaf heb drefniadau ffurfiol gan berthnasau. Mae plant o gefndiroedd ethnig leiafrifol, yn enwedig plant du, heb eu cynrychioli’n ddigonol yn y trefniadau hyn.
Mae’r weminar hon yn trafod profiadau gofalwyr sy’n berthnasau o gymunedau Du ac Asiaidd ac yn tynnu sylw at broblemau o ran darpariaeth tai, incwm is, hiliaeth a rhagdybiaethau niweidiol am rwydweithiau cymorth y cymunedau hyn.
Cyflwynydd: Dr Priya Tah, Prifysgol Rhydychen
Dyddiad: Dydd Mercher 24 Mehefin
Amser: 13:00 – 14:00
Lleoliad: Ar-lein, Teams
Podlediadau
PODLEDIAD #1: Gwybodaeth gan ofalwyr teuluol a gweithwyr proffesiynol am niwed anfwriadol i ofalwyr yn Iwerddon – Sarah Donnelly
Rhyddhadau ar 12 Mehefin, 12yp
PODLEDIAD #2 gyda Rose, sy’n ofalwr anffurfiol, a Lorna Stabler, sy’n ymchwilydd CASCADE, am ofal anffurfiol gan berthynas i blant a phobl ifanc
Rhyddhadau ar 18 Mehefin, 12yp
Adnoddau
Yn dod yn fuan…
