Buddion dwyffordd – Posibiliadau pobl anabl yn rôl cynhalwyr maeth

Mae prinder mawr cynhalwyr maeth yn Lloegr ac mae Prifysgol Caerwrangon wedi cynnal ymchwil i ddysgu pam nad yw pobl anabl yn cael eu dewis ar gyfer rôl cynhalwyr maeth. 

Bydd y gweminar yn cyflwyno canfyddiadau’r ymchwil gan gynnwys fideo fer sy’n disgrifio prif faterion moesegol ac ymarferol pwnc nad yw’n denu llawer o sylw ym maes cyfleoedd cyfartal. 

Cynhaliodd y brifysgol yr ymchwil ar y cyd â rhwydwaith gwasanaethau i bobl anabl o’r enw Shaping Our Lives a Rhaglen Gydweithredol Gofal Maeth, gan astudio pedwar gwasanaeth maeth yn y sectorau statudol, preifat ac elusennol. Cynhyrchwyd y prosiect ar y cyd yn ôl dull ‘Ymchwil ar Waith’, gan newid polisïau ac arferion pan ddaeth materion i’r amlwg. 

Fe roes un asiantaeth y gorau i’r prosiect ar ôl i’w rheolwyr newydd ddweud na fydden nhw o blaid parhau. Aeth y prosiect rhagddo rhwng 2018 a 2020 o dan nawdd DRILL (Disabled Research into Independent Living and Learning) a Chronfa Fawr y Lotri Wladol. 

Gwelwyd bod sawl peth yn rhwystro pobl anabl rhag bod yn gynhalwyr maeth, er gwaetha’r ffaith bod gan lawer ohonyn nhw eu plant eu hunain ac amrywiaeth helaeth o fedrau perthnasol. Ymhlith y meini tramgwydd hynny mae rhagfarn proffesiynolion, diffyg eglurder am iechyd, prinder pobl i’w hefelychu ac ansicrwydd am hawl i fynnu budd-daliadau. 

Roedd yn anodd ennyn diddordeb asiantaethau maethu a mudiadau pobl anabl mewn prosiect y gallen ni ei weld yn un lle y byddai pawb ar ei ennill – bydd pobl anabl yn cael dod o hyd i waith, bydd rhagor o drefniadau cartrefu ar gael i blant mae angen gofal arnyn nhw a bydd anawsterau denu cynhalwyr maeth yn llai o dipyn. 

Cyflawnodd tîm yr ymchwil gynnydd ar draws y pedwar safle arbrofol a thrwy rhagor o sylw yn y cyfryngau, gan lwyddo i gyfweld 12 cynhaliwr maeth anabl sy’n dangos bod pobl o’r fath yn gallu llwyddo yn y rôl. Meddai Alison: 

“… a minnau’n gynhaliwr maeth anabl, fyddwn i byth wedi disgwyl cael cyfle i ofalu am blentyn ac arno anghenion cymhleth. Roeddwn i’n disgwyl y byddai rhaid aros am sbel ac mai dim ond achosion hawdd fyddai ar gynnig ond dyw’r asiantaeth ddim wedi gwneud hynny a phob clod iddi.” 

Meddai Jon: 

“Mae dau o blant yn byw gyda fi ers bod yn fach iawn a dydyn nhw ddim yn gweld pobl anabl yn anarferol. Dyna fantais cynhwysiant – cydraddoldeb naturiol.” 

Mae gobaith y bydd gweminarau megis menter ExChange yn helpu i ledaenu canfyddiadau’r prosiect ar draws y deyrnas. Trwy dynnu sylw at lwyddiant pobl megis Alison a Jon, dylai fod modd annog asiantaethau maethu a phobl anabl i fanteisio ar bosibiliadau helaeth cynhalwyr anabl. Mae Prifysgol Caerwrangon yn chwilio am arian i barhau â’r prosiect – mae corff maethu gwladol, CoramBAAF, wedi gofyn iddi lunio llawlyfr am gynhalwyr maeth anabl ac mae’n bwriadu cynnig hyfforddiant i asiantaethau maethu yn y maes hwn sydd heb ddenu llawer o sylw hyd yma. 

Y Dr Peter Unwin, Prifysgol Caerwrangon, Becki Meakin, Shaping Our Lives

Fy Mhywyd Fy Penderfyniadau

Hawl i berthynas: Mynd i’r afael â’r rhwystrau y mae pobl sydd ag anableddau dysgu’n eu hwynebu wrth ddatblygu a chynnal perthnasoedd rhywiol. 

Yn ein pedwerydd gweminar o gyfres DRILL (Ymchwil i Anabledd ynghylch Byw a Dysgu Annibynnol), rydym yn rhannu’r prosiect ymchwil hwn a arweinir gan y Tîm Datblygu Cenedlaethol ar gyfer Cynhwysiant (NTDi) ar y cyd â My Life My Choice (MLMC). Mae MLMC yn sefydliad hunan-eiriolaeth dros oedolion sydd ag anableddau dysgu, yn Swydd Rydychen.

Mae gan bobl sydd ag anableddau dysgu hawl i ddatblygu perthnasoedd rhywiol. Mae Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl sydd ag Anableddau (UNCRPD) yn datgan bod gan bobl sydd ag anableddau hawl i beidio â chael eu hanffafrio ym mhob agwedd ar briodas, teulu, bod yn rhiant a pherthnasoedd.  Y realiti yw bod oedolion sydd ag anableddau dysgu’n wynebu rhwystrau sefydliadol ac agweddol sy’n eu rhwystro rhag ymarfer a mwynhau’r hawl sylfaenol hon.

Yn 2018, gwnaeth NTDi a MLMC gyd-gynhyrchu ymchwil i’r rhwystrau y mae pobl sydd ag anawsterau dysgu’n eu hwynebu wrth ddatblygu a chynnal perthnasoedd rhywiol.  Ystyriodd yr ymchwil effaith polisïau ac arferion gwasanaethau cefnogol, i ganfod rhwystrau’n well yn ogystal ag enghreifftiau o arferion da.

Canfu’r ymchwil fod rhwystrau’n cynnwys: cyfleoedd prin i gwrdd â phartneriaid; rhwystrau gan deuluoedd a staff (bwriadol ac anfwriadol) gyda rhywioldeb yn cael ei ystyried yn ‘warthnod’ o hyd; diffyg arian a chludiant; diffyg gwybodaeth am rywioldeb a chadw’n ddiogel (a diffyg ymwybyddiaeth o adnoddau am hyn); ffrindiau a chyd-letywyr anghefnogol; ac nid ystyrir perthnasoedd rhywiol yn flaenoriaeth wrth gomisiynu gwasanaethau heblaw am ddiogelu.

Arweiniodd yr ymchwil at naw argymell allweddol i ddarparwyr addysg, gwasanaethau iechyd a gofal i gefnogi oedolion sydd ag anableddau dysgu wrth ddatblygu a chynnal perthnasoedd rhywiol.  Mae’r gweminar hwn, a gyflwynir gan NTDi a MLMC yn rhoi cipolwg rhagorol ar yr ymchwil a gyd-gynhyrchir, ei chanfyddiadau a’i hargymhellion.

Darlith Blynyddol Mabwysiadu 2021

Parchu hunaniaethau plant a perthnasau mewa mabwysiadu.

I’r mwyafrif helaeth o blant, mae mabwysiadu’n creu perthnasoedd gydol oes ac ymdeimlad o berthyn yn y teulu mabwysiadol. Ond mae mabwysiadu hefyd yn golygu gwahanu’r plentyn yn gyfreithiol o’r teulu biolegol, ac yn aml colli perthnasoedd allweddol gydag aelodau o’r teulu biolegol a rhai eraill, gan gynnwys gofalwyr maeth, sydd wedi cael rolau pwysig ym mywyd y plentyn. Gyda hyn daw colli hunaniaeth y plentyn fel aelod o gymuned ei deulu biolegol. Gall pob un o’r colledion hyn gael effaith gydol oes. Bydd y cyflwyniad hwn yn archwilio’r colledion hyn a’r ffyrdd y gallent gael eu lleddfu, gan gynnwys rôl rhieni mabwysiadol wrth ddarparu sylfaen ddiogel y gall plant archwilio eu hunaniaethau a’u perthnasoedd ohoni. 

Bydd y ddarlith yn seiliedig ar bennod mewn llyfr a ysgrifennodd yr Athro Neil yn ddiweddar.

Beek, Mary and Neil, Elsbeth (2020) Respecting children’s relationships and identities in adoption. In: The Routledge Handbook of Adoption. Routledge, Taylor & Francis Group, Abingdon and New York, pp. 76-89. ISBN 978-1-138-36250-5 

A gyflwyniad gan

Beth Neil
Athro
Prifysgol Dwyrain Anglia

O Adnabod i Gefnogi: Asesu a gwella gwasanaethau i ofalwyr ifanc

Cyflwynir gan: Faaiza Bashir (Ymddiriedolaeth Gofalwyr Cymru); Edward Janes (Prifysgol Caerdydd); Jen Lyttleton-Smith (Prifysgol Caerdydd)

CRYNODEB: Weithiau, disgrifir gofalwyr teuluol fel ‘byddin anweledig’ – grŵp mawr o ddinasyddion sy’n cynnal cyfran sylweddol o strategaeth gofal cymdeithasol y genedl. Mae gofalwyr sy’n blant, o’r enw ‘gofalwyr ifanc’ yn aml, yn grŵp sy’n arbennig o agored i niwed yn y ‘fyddin’ hon. Mae polisi ac ymarfer cyfredol ar gyfer adnabod a chefnogi gofalwyr ifanc yn amrywio ar draws Awdurdodau Lleol Cymru, ac mae lefel neu natur gweithgarwch ymyrryd yn cael eu harholi ymhellach.

Mae gan y grŵp hwn anghenion sylweddol ac amrywiol, ynghyd â phrofiadau gwahanol o darfiadau personol gan ddibynnu ar eu hamgylchiadau a’r lefel o ofal sydd ei hangen ar aelodau eu teulu. Gallai addysg ac iechyd gynnig cefnogaeth sylweddol i’r plant a’r bobl ifanc hyn, ond mae ymchwil yn dangos ei bod hi’n anodd eu hadnabod a’u cefnogi yn effeithiol. Yn rhannol, mae hyn oherwydd diffyg cynllunio strategol ac arweiniad clir, tra bod y rhan fwyaf o ofalwyr ifanc yn sôn am anawsterau o ran cael cydnabyddiaeth am y gwaith gwerthfawr y maent yn ei wneud.

Mae’r gweithdy hwn yn canolbwyntio ar rannu gwybodaeth o ymchwil ddiweddar Prifysgol Caerdydd, a mewnwelediad a strategaeth ynglýn â pholisïau gan elusen genedlaethol Ymddiriedolaeth Gofalwyr Cymru. Rydym yn hwyluso trafodaethau a arweinir gan ymarferwyr ynghylch profiadau cyffredin ac amrywiol o geisio cefnogi gofalwyr ifanc yn y ffordd orau, a datblygu dulliau ac argymhellion ar y cyd er mwyn gwella’r ddarpariaeth yng Nghymru. Ni ddylai unrhyw blentyn neu berson ifanc fod dan anfantais yn eu bywydau am fod yn ofalwr ifanc; mae’r gweithdy hwn yn cynnig y cyfle i ychwanegu eich profiad a’ch arbenigedd at y drafodaeth genedlaethol am sut gallwn eu gweld, gwrando arnynt a’u cefnogi’n well.

Beth gall gwaith cymdeithasol a gofal cymdeithasol ei ddysgu gan ddatblygu cymunedau ar sail asedau?

Nid yw gwaith cymdeithasol a datblygu cymunedol yn cydweddu bob amser, yn enwedig o ran lle ceir pŵer ac ‘arbenigwyr’ (Walker 2016). Mae dau ddegawd o ddylanwadau neo-ryddfrydol ar waith cymdeithasol wedi gwthio’r proffesiwn fwyfwy tuag at ‘broffesiynoldeb’ rheolwriaethol, ar wahân, yn hytrach nag undod ac actifiaeth.  

Mae Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 wedi paratoi’r ffordd at ailuno gwaith cymdeithasol a datblygu cymunedol gyda ffocws ar ffyrdd perthnasol yn hytrach na gweithdrefnol o weithio ac ail-ymgysylltu â chymunedau. Fodd bynnag, mae perygl y gallai hon droi’n fenter i bobl fachu a chamfanteisio arni, un sy’n canolbwyntio ar drosglwyddo cyfrifoldeb yn hytrach nag adnoddau a phŵer i gymunedau lleol.  

Roedd y seminar hwn yn amlinellwyd  agwedd benodol at ddatblygu cymunedol yn un o ardaloedd Caerdydd, sy’n seiliedig ar asedau a than arweiniad y bobl. Bydd yn cynnig naratif o ddatblygu cymunedol sy’n darlunio ei natur gymhleth, berthynol, greadigol a chynyddol. Nid yw’r fath agwedd yn cydweddu’n dda ag agweddau traddodiadol at gynllunio a gwerthuso mewn gofal cymdeithasol, sy’n yn aml yn ceisio rheoli a rhagweld yn hytrach na chanlyn y llif.  

Caiff ffrwythau datblygu cymunedol ar sail asedau eu darlunio drwy’r enghraifft o brosiect treftadaeth sy’n cynnwys archaeolegwyr o Brifysgol Caerdydd. Roedd y seminar yn dod i ben gydag amlinelliad o agwedd adrodd straeon at werthuso’r fath waith sy’n canolbwyntio ar ddysgu yn hytrach na pherfformiad.

Cyflwynir gan: Dr Nick Andrews, Prifysgol Abertawe, Dr Oliver Davis, Prifysgol Caerdydd a David Horton, ACE Caerau Trelái.

Pwy sy’n Gofalu am y Rhai sy’n Gadael Gofal?

Pwy sy’n Gofalu am y Rhai sy’n Gadael Gofal? Profiadau’r rhai sy’n gadael gofal yn ystod COVID-19 a’r cyfnod clo

Bydd y digwyddiad hwn yn cyflwyno canfyddiadau astudiaeth ddiweddar COVID-19 sydd wedi edrych ar brofiadau pobl ifanc a oedd yn y broses o adael gofal yng Nghymru a Lloegr yn ystod y cyfnod clo. Bydd y digwyddiad hwn yn cynnwys cyfraniadau gan bobl ifanc sy’n brofiadol o ofal gan Voices From Care Cymru.

Roedd yr astudiaeth yn cynnwys cyfweliadau ansoddol gyda 21 o bobl ifanc ac yn cynnwys allbynnau creadigol o gelf a cherddi. Yn ogystal, cynhaliwyd arolwg gennym o adrannau awdurdodau lleol â’u mecanweithiau cymorth.

Mae’r canfyddiadau’n dangos profiadau amrywiol i bobl ifanc; roedd rhai’n teimlo’n ynysig a heb gael digon o ofal yn ystod y cyfnod clo, gyda chefnogaeth yn lleihau ac yn annigonol. Ac eto i eraill, roedd perthnasoedd ag unigolion allweddol ac amrywiaeth o fentrau lleol wedi lleihau heriau’r pandemig. Mae gwydnwch pobl ifanc yn werth ei nodi yn y canfyddiadau, a chynigir argymhellion i wella ymatebion cymorth pe bai cyfnod clo eto, yn ogystal â phan fydd cyfyngiadau’n cael eu codi’n llwyr.

Bydd y gweithdy hwn yn cyflwyno canfyddiadau’r astudiaeth hon, yn trafod yr argymhellion a godwyd o’r ymchwil a bydd yn cynnwys amser ar gyfer sesiwn Holi ac Ateb ar y diwedd.

Cyflwynwyd gan Rachael Vaughan, Dr Alyson Rees a Dr Louise Roberts.

Sut allwn ni wella profiad pobl ifanc digartref sy’n byw mewn llety a chymorth?

Ar y 21ain o Fehefin (Caerdydd) a’r 26ain o Fehefin (Bangor) croesawodd ExChangeNatalie Roberts o Brifysgol Bangor i gyflwyno gweithdy ar brofiadau pobl ifancdigartref sy’n byw mewn llety a chefnogaeth. Rhannodd canlyddiadau y prosiect a wnaed trwy weithio gydag elusen digartrefedd, wedi’w leoli yng Ngogledd Cymru, Digartref.

Mynychodd llawer o bobl broffesiynol, gyda nifer ohonynt yn gweithio yn y sector tai cymdeithasol. Roeddem yn ffodus hefyd i gael presenoldeb nifer o’r bobl ifanc oeddyn gysylltiedig i’r prosiect ymchwil.

Amcanion y gweithdy oedd:

Archwilio rhai o’r materion a rhwystrau mae pobl ifanc yn ei brofiadu tra’n byw mewnllety a chymorth.

Rhoi cyfle i ymarferwyr ystyried eu profiadau a chynnig datrysiadau addas.

Er mwyn rhoi cyd-destun i’r astudiaeth, nodwyd rhai nodweddion craidd o letya chymorth:

‘Rhwyd diogelwch’ – darparu llety dros dro i leihau’r peryg di-oed o ddigartrefedd

Tŷ wedi ‘rhannu’ – gyda phobl ifanc, yn aml rhwng yr oedrannau 16-25.

‘Cymorth’ – cymorth unigol i weithiwr allweddol mewn maesiau megis iechyd meddwl, byw a sgiliau cymdeithasol.

Gweithgaredd grŵp: Gêm bwrdd – Beth fyddech chi’n blaenoriaethu os fyddech chi’ndylunio rhaglen llety a chymorth?

Mewn grwpiau bach, rhoddwyd £250,000 i fynychwyr (arian ffug!) er mwyn rhannucyllid. Roedd pob sgwâr yn cynrychioli adnodd megis ‘cwnsela’, ‘tocyn bws’, ‘gweithgareddau bach pob wythnos’, ‘sgiliau rheoli arian’, ‘CCTV’ a ‘phrofi cyffuriau’.

Ar y cyfan, dewisodd mynychwyr ardaloedd oedd yn canolbwyntio ar y bobl ifanc ac yn blaenori anghenion e.e. gliniadur, gweithgareddau bach. Dewisodd rhan fwyafohonynt i beidio gwario arian ar fwy nag un math o adnodd awdurdodaidd fel CCTV a phrofi cyffuriau. Er hyn, nododd rhai mynychwyr dylai yr rhain gael eu hystyried ynoresgyniadau o breifatrwydd, efallai byddai eraill yn teimlo’n fwy diogel gyda rhain ynei le.

Rhwystrau a materion

Yna symudodd y gweithdy ymlaen i ystyried y rhwystrau a’r materion sydd yngwynebu y rhai mewn llety a chymorth. Daeth pum parth i’r golwg o’r ymchwil.

Iechyd Meddyliol

Stigma

Maeth

Addysg

Cyflogaeth

1. Iechyd Meddyliol – ‘Wedi gadael i lawr gan wasanaethau’

‘Staff yn cymryd pob swydd’ – Oherwydd toriadau mae yna ddibyniaeth ar staff hostel sydd heb hyfforddiant yn faterion iechyd meddwl. Cytunodd nifer o fynychwyr gydahyn gan ddweud eu fod nhw’n ‘gwneud eu gorau glas’ wrth ddelio gydag anghenioniechyd meddyliol cymhleth.

Gwasanaethau Iechyd Meddyliol Plant a Phobl Ifanc dim yn effeithiol – cefnogwydhyn gan fynychwyr a phobl ifanc.

Awtistiaeth – Nid yw hosteli wedi cyfarparu ar gyfer awtistiaeth (synauuchel/larymau/newidiadau yn rhigolaeth). Mae’r ymchwil ac ymwybyddiaeth prin yngallu gwneud lletyau â chymorth yn llefydd trallodus iawn i berson ifanc gydagawtistiaeth.

2. Stigma

‘Nid yn fy ngardd gefn i’ – Yn aml roedd gan gymunedau lleol rhagfarn o ddigartrefedd ac ofn cael llety a chymorth yn ei ardaloedd.

Landlordiaid yn gwrthod rhentu i bobl ifanc digartref

Stigma gan ffrindiau – teimlo’n unig ac yn siomedig

3. Maeth

Mae adnoddau cyllid cyfyngedig a diffyg gwybodaeth maethiannol yn golygu bod nifer o bobol ifanc digartref yn bwyta bwyd o safon isel.

Banciau bwyd: Gorfodwyd nifer o bobl i ymweld â banciau bwyd sydd prin yndarparu bwyd maethiannol ac yn cyfrannu’n bellach i stigmateiddio pobl ifanc.

Mae canlyniadau iechyd hyn yn effeithio’r tymor byr (iselder, blinder, ffwythiantgwybyddol cyfyngedig) a thymor hir (gordewdra, clefyd calon, cancr).

4. Cyflogaeth – ‘Gwrthddywediad yn y system – Swydd neu dŷ?’

Oherwydd y system tai budd-dal, yn aml gorfodwyd pobl ifanc i wneud dewis rhwngcael cyflogaeth neu aros mewn llety â chymorth.

Hefyd, trafododd y mynychwyr rhwystrau systematig eraill sydd yn aml yn cael eucymryd yn ganiataol. Er enghraifft, os mae person ifanc yn ceisio am swydd, mae nhw’n aml yn llai tebygol o gael eu hystyried os ydyn nhw’n rhoi lawreu cyfeiriad hostel. O ganlyniad mae nhw naill ai’n colli’r cyfle neu angen defnyddiocyfeiriad arall gan berthynas neu ffrind.

5. Addysg

Nad yw athrawon yn aml yn holl ymwybodol am ddigartrefedd ieuenctid a’r materionwedi wynebu gan y rhai sy’n byw mewn llety â chymorth.

Amgylchedd hostel – yn aml ddim yn ffafriol i ddysgu:

Dyfodiad i adnoddau yn brin, Wi-Fi gwael

Yn aml yn swnllyd

Anawsterau trafnidiaeth yn enwedig mewn ardaloedd gwledig

Dim yn gallu fforddio teithiau ysgol, adnoddau addysgiadol – teimlad o unigrwydd a gwahardd ​​SML

Datrysiadau: Rhai o’r nifer o ddatrysiadau wrth yr ymchwil a mynychwyr

1. Iechyd Meddyliol

Carden felen – darparu ciw tawel i wneud staff hostel yn ymwybodol bod chi ddim yniawn – helpu gydag ymestyn allan pan mae siarad yn teimlo’n chwithig.

2. Stigma

Gwaith allanol mewn cymuned ac ysgolion i gynyddu ymwybyddiaeth a herio stigma.

Mynychwyr: Addysgu’r rhai sydd ‘ofn’ digartrefedd ieuenctid e.e. Landlordiaid

3. Maeth

Sesiynau siopa a choginio wythnosol

Mynychwyr: Pecyn cymorth ar-lein sy’n rhoi’r holl wybodaeth yn un lle. E.e. APPs megis ‘Too Good To Go’ sydd yn helpu dosbarthu a defnyddio bwyd a fydd felarall yn cael ei wastraffu.

4. Cyflogaeth

Yn gorfod talu am yr elfen ‘rhent’ (nid cymorth) os mae ganddyn nhw gyflogaeth – dull teg, a fydd yn galluogi person ifanc i gael cymorth wrth sicrhau sefydlogrwydd ynei swydd newydd.

Mynychwyr: Adeg trawsnewid o 6-12 mis ar gyfer rhai sydd yn symud ymlaen – galluogi nhw i ennill annibyniaeth a sefydlogrwydd yn eu llety newydd sydd yn gallubod yn brofiad llethol.

5. Addysg

Addysgu athrawon: elusennau digartref/hosteli yn adeiladu cysylltiadau gydagysgolion

Cynigiad – corfforiad o fodiwl ‘cefnogi digartrefedd’ mewn hyfforddiant athrawon

Mae nifer o ddatrysiadau defnyddiol a chreadigol iawn o’r prosiect ymchwil wedidarparu yn y sleidiau Pwynt Pŵer.

Buddion llety â chymorth

Er gwaethaf y rhwystrau, mae’n bwysig cydnabod buddiannau llety a chymorth a’rswydd allweddol sydd ganddo:

Dyfodiad i gymorth a chyfle i ddatblygu sgiliau

Cymdeithasu/Lleihau arwahaniad: ffrindiau newydd, medru creu perthnasoeddcadarnhaol gyda staff (sydd o gwmpas yn gyson)

Sefydlogrwydd a theimlad o ‘gartref’

Gorffennodd y diwrnod gyda sesiwn Q&A cyflym gyda’r bobl ifanc lle’r oedd ganddynnhw’r cyfle i rannu eu profiadau.

Meddyliau Terfynol

Mae angen rhoi sylw i’r rhwystrau sydd yn gwynebu pobl ifanc mewn lletya chymorth er mwyn iddynt gael dyfodiad cyfartal i lety, cyflogaeth, addysg a iechyd meddwl – ni allwn barhau eu gorfodi nhw i ddewis. Mae llawer o fai ar ffactorauallanol gyda chyfyngiadau ariannol yn gwaethygu’r broblemau a gwahaniaethusystematig a stigma yn gwadu pobl ifanc o’r cyfleoedd maen nhw’n haeddu.

Diolch yn fawr i Natalie Roberts o Brifysgol Bangor a’r bobl ifanc am rannu eu gwaithgyda ni yn y gweithdy yma.