Does Household Income Affect children’s Outcomes? A Systematic Review of the Evidence

Gan: Cooper, K., Stewart, K.

Child Ind Res (2020)

Ysgrifennwyd yr adolygiad gan: David Westlake

Pa gwestiwn sydd dan sylw yn yr astudiaeth hon?

Mae’n hysbys bod ystod eang o ddeilliannau gwaeth i blant sy’n byw mewn cartrefi incwm is, ac mae sawl ymyriad wedi ceisio mynd i’r afael â hyn. Fodd bynnag, nid ydym yn gwybod i ba raddau mae modd esbonio hyn yn sgîl diffyg arian yn unig, neu a yw anfanteision cysylltiedig megis cyfalaf cymdeithasol a diwylliannol is, neu straen a achosir gan anawsterau ariannol, yn esbonio mwy ar y sefyllfa.  Mae’r gwahaniaeth hwn yn bwysig oherwydd, fel mae’r awduron yn nodi, gallai llunwyr polisi newid incwm teuluoedd yn gymharol rwydd, o bosib, trwy addasu treth a budd-daliadau, neu mewn ffyrdd eraill.  Os yw arian yn ffactor allweddol ynddo’i hun, dylai hynny gael effaith gadarnhaol.  

Sut buon nhw’n astudio hyn?

Yn y papur hwn, aeth yr ymchwilwyr ati’n systematig i adolygu astudiaethau y gellid disgwyl iddynt ddarparu mewnwelediad achosol. Roedd hynny’n golygu eu bod yn cynnwys astudiaethau arbrofol a lled-arbrofol, megis Treialon a Reolir ar Hap (RCTs), a rhai mathau eraill o ymchwil feintiol. Mae adolygu cronfa fawr o ymchwil yn ddull da o ddatgelu rhywfaint o’r cymhlethdod, ac roedd gan yr astudiaeth amserlen eang yn mynd yn ôl i 1988. Y prif ddeilliannau i blant oedd o ddiddordeb oedd eu datblygiad gwybyddol a’u cyflawniad yn yr ysgol; datblygiad cymdeithasol, ymddygiadol ac emosiynol; a iechyd corfforol. Wedi’r broses ddethol, cyrhaeddodd pum deg pedwar o astudiaethau yr adolygiad.

Beth oedd eu canfyddiadau?

Daeth yr adolygiad i’r casgliad bod incwm ei hun yn ffactor achosol mewn deilliannau i blant, yn hytrach na bod yn rhywbeth sy’n gysylltiedig â mathau eraill o anfantais yn unig.  Gwelwyd yr effaith hon yn y rhan fwyaf o’r astudiaethau a gynhwyswyd, ac roedd y dystiolaeth ar ei chryfaf mewn perthynas â datblygiad gwybyddol ac addysgol, ond hefyd yn rhagfynegi dangosyddion cymdeithasol, ymddygiadol ac emosiynol yn gadarnhaol. Roedd darlun mwy cymysg mewn perthynas â deilliannau iechyd i blant. Yn ddiddorol, nododd yr astudiaeth hefyd rai ffactorau cyfryngu posibl, gan gynnwys “Effeithiau cadarnhaol cyson arwyddocaol [yn cysylltu incwm a] iechyd meddwl mamau, rhianta ac amgylchedd y cartref”. Mae hyn yn peri i’r awduron ddod i’r casgliad bod cefnogaeth i’r syniad bod arian yn helpu teuluoedd i brynu pethau sy’n hyrwyddo lles plant (e.e. bwyd iach, deunyddiau dysgu), a’r ddamcaniaeth bod llai o straen ariannol i rieni yn creu amgylcheddau emosiynol gwell i blant. Mae’r ail syniad hwn, y cyfeirir ato yn y llenyddiaeth fel y ‘model straen teuluol’, yn awgrymu y gallai fod gan rieni sy’n llai pryderus am arian y gallu meddyliol ac emosiynol i dreulio mwy o amser o ansawdd gyda’u plant.

Beth yw’r goblygiadau?

Fel llawer o adolygiadau yn y maes hwn, mae hwn wedi’i gyfyngu gan swm a natur yr astudiaethau y mae’n eu cynnwys. Cymharol ychydig o astudiaethau a oedd yn bodloni’r meini prawf cynhwysiant, ac roedd bron hanner y rheiny’n dod o UDA. Mae hynny’n golygu y bydd ein dealltwriaeth o’r maes hwn yn elwa o fwy o ymchwil i rôl adnoddau ariannol ac astudiaethau o wahanol wledydd a lleoliadau. Mae’r cyd-destun cenedlaethol hyd yn oed yn bwysicach i’r maes hwn nag eraill, oherwydd bod gwledydd yn amrywio’n sylweddol o ran lefelau lles a chymorth y wladwriaeth sydd ar gael – sydd, wrth gwrs, yn effeithio’n uniongyrchol ar gyllid teuluoedd. 

Mae’r astudiaeth hon yn gwneud cyfraniad pwysig i’n dealltwriaeth o incwm isel a deilliannau i les plant, ac mae’n cyd-fynd â chorff ehangach o ymchwil ar rôl anghydraddoldebau a gwasanaethau i blant a theuluoedd. Mae’n awgrymu y gallai ymyriadau sy’n seiliedig ar gymorth materol ac ariannol i deuluoedd fod mewn sefyllfa dda i wneud gwahaniaeth. Mae hyn yn cyd-fynd â’ngwerthusiad ein hunain o Gyllidebau Datganoledig mewn tri awdurdod lleol a gyhoeddwyd y llynedd.

Mae’r astudiaeth hon yn gwneud cyfraniad pwysig i’n dealltwriaeth o incwm isel a deilliannau i les plant, ac mae’n cyd-fynd â chorff ehangach o ymchwil ar rôl anghydraddoldebau a gwasanaethau i blant a theuluoedd. Mae’n awgrymu y gallai ymyriadau sy’n seiliedig ar gymorth materol ac ariannol i deuluoedd fod mewn sefyllfa dda i wneud gwahaniaeth. Mae hyn yn cyd-fynd â’ngwerthusiad ein hunain o Gyllidebau Datganoledig mewn tri awdurdod lleol a gyhoeddwyd y llynedd.


Ysgrifennwyd yr adolygiad

David Westlake

Breaking bad news: Child welfare workers’ informing parents of care order proceedings.

Gan: Marte Tonning Otterlei and Ingunn Studsrød 

Child and Family Social Work 

Ysgrifennwyd yr adolygiad gan Dr David Wilkins

Pa gwestiwn sydd dan sylw yn yr astudiaeth hon?

Roedd yr astudiaeth hon yn ystyried sut mae gweithwyr lles plant yn siarad â rhieni am y penderfyniad i gychwyn achos gofal, a sut mae gweithwyr yn ymdopi gyda’r sgyrsiau anodd hyn.

Sut buon nhw’n astudio hyn?

Cwblhawyd cyfweliadau gyda deuddeg o weithwyr lles plant profiadol o Norwy. Gofynnwyd i’r gweithwyr feddwl am eu cyfarfodydd gyda rhieni lle’r oedden nhw wedi eu hysbysu am y penderfyniad i geisio gorchymyn gofal ar gyfer y plentyn.   Beth oedd eu canfyddiadau?

Roedd dweud wrth rieni am y penderfyniad i geisio gorchymyn gofal yn cael ei ystyried yn ‘weithred greulon, oedd yn eu dibrisio’. Roedd y gweithwyr yn gwybod y byddai’n achosi poen emosiynol sylweddol i rieni. O ganlyniad, roedden nhw’n osgoi siarad am fethiannau’n rhiant, heb sôn fawr am y rhesymau pam fod angen y gorchymyn gofal, a chadw’r cyfarfodydd yn fyr. Roedd gweithwyr yn ei chael yn anodd bod yn uniongyrchol ac yn drylwyr, heb fod yn annynol. Un strategaeth oedd darparu gwybodaeth heb wahodd sgwrs. Roedd llawer o weithwyr, ond nid pob un, yn teimlo’n gyfrifol am ofalu am rieni a phlant yn ystod ac ar ôl y cyfarfodydd. Ond roedd gweithwyr yn aml yn canfod bod y rhieni’n teimlo gormod o ddicter i dderbyn eu cynigion o gymorth, neu awgrymiadau ynghylch pwy arall a allai eu cefnogi. Nododd y gweithwyr hefyd mai diogelwch y plentyn oedd eu prif flaenoriaeth, nid lles y rhiant. 

Soniodd llawer o’r gweithwyr bod y cyfarfodydd hyn yn hynod flinedig, ac yn eu draenio’n emosiynol. Soniodd rhai eu bod yn ofni’r rhieni, yn enwedig os oedd ganddyn nhw hanes o drais. Roedd gweithwyr yn teimlo’n anobeithiol, yn ddig, yn rhwystredig, yn bryderus ac yn ddryslyd. Disgrifiodd rhai gweithwyr eu bod fel bradwr i’r teulu. 

Beth yw’r goblygiadau?

O’r astudiaeth ei hun, y goblygiadau yw bod angen i weithwyr baratoi’n dda ar gyfer y cyfarfodydd hyn, er mwyn sicrhau eu bod yn gwybod beth sydd angen ei ddweud, a sut. Efallai fod rhai o’r strategaethau ymdopi a ddefnyddiwyd, fel peidio â sôn fawr am yr angen am y gorchymyn gofal, yn ‘gweithio’ yn y tymor byr i ddiogelu’r rhiant (a’r gweithiwr) rhag poen emosiynol, ond yn y tymor hir maen nhw’n annhebygol o helpu’r rhiant i ddeall beth sy’n digwydd. Un ffordd bwysig o ymdopi â’r dasg a pharatoi ar ei chyfer yw ceisio cefnogaeth a chyngor gan gydweithwyr a goruchwylwyr cyn ac ar ôl y cyfarfod.  

Yn ehangach, mae’r astudiaeth yn amlygu pa mor anodd y gall rôl y gweithiwr lles plant neu ddiogelu plant fod – a’r graddau y mae llawer o weithwyr yn teimlo nad ydyn nhw’n barod ar gyfer rhai o’r tasgau pwysicaf yn y swydd. Oherwydd natur y cyfarfodydd hyn, rydym ni’n aml yn ddibynnol, fel yn yr astudiaeth hon, ar hunan-adrodd dilynol o’r hyn a ddigwyddodd. Mae’n anodd gwybod sut y gallem ni arsylwi a dysgu o’r cyfarfodydd hyn yn fwy uniongyrchol, a beth sy’n eu gwneud yn fwy neu’n llai effeithiol. Byddai clywed mwy am safbwynt y rhiant yn un ffordd o greu dealltwriaeth fwy cyfannol. 


Ysgrifennwyd yr adolygiad

Llun of Dr David Wilkins

Dr David Wilkins

Cyfres Cynhadledd Hydref Cyfnewid: Pontio ar gyfer Pobl Ifanc

Rydym yn gyffrous iawn i gyhoeddi ein cyfres o gynadleddau’r hydref ar ‘Gyfnodau Pontio Pobl Ifanc’ a fydd yn cynnwys gweminarau, fideos, podlediadau, blogiau a rhagor. 

Gweminarau

Beth sy’n gwneud bywyd yn dda? Barnau ymadawyr gofal am eu lles
Linda Briheim-Crookall, Coram Voice


Gwyliwch yr cyflwyniad
Mae’n gymhleth: Archwiliad arhydol o ganfyddiadau pobl ifanc o leoliad mewn gofal maeth a’u myfyrdodau ar newid gofal cymdeithasol plant
Prof Heather Taussig
Prifysgol Denver
11/11/21: 1-2yp

Register

A young father holding his baby
Cynorthwyo rhieni o dan ofal ac wedi hynny
Dr Louise Roberts a Rachael Vaughan, Prifysgol Caerdydd
9/11:/21
11yb-12yp
Cofrestrwch
Ar goll wrth bontio? Profiadau pobl ifanc â nam ar eu golwg ar ôl gadael ysgol
Dr Rachel Hewett, Prifysgol Birmingham
17/11/21
1-2yp

Register




Recordiadau

Podlediad: Pontio i’r Brifysgol – Heriau i bobl ifanc sydd â phrofiad o ofal 
Dr Hannah Bayfield and Lorna Stabler, Prifysgol Caerdydd.



Dyddiad rhyddhau: 27 Tachwedd

Fideo: Deall Anghenion Cymorth Plant a Fabwysiadwyd o’r System Gofal Cyhoeddus:  Canfyddiadau Astudiaeth Garfan Fabwysiadu Cymru ​
Dr. Amy Paine, Prifysgol Caerdydd


Dyddiad rhyddhau: 3 Tachwedd

Podlediad: Ydych chi’n gadael gofal mewn gwirionedd os aelod o’r teulu yw eich gofalwr? Cyfnodau pontio yng nghyd-destun gofal gan berthynas
Lorna Stabler, Prifysgol Caerdydd ac Abbie Toner, Prifysgol Suffolk.

Dyddiad rhyddhau: 15 Tachwedd


Blogiau

Peidiwch â dal yn ôl – Cyfnod pontio i fyd oedolion ar gyfer pobl ifanc ag anableddau dysgu : 3 blynedd yn ddiweddarach Sut mae pontio yn llywio teithiau addysgol oedolion sy’n gadael gofal?Llwybrau Addysgol a Deilliannau Gwaith Pobl Ifanc Anabl yn Lloegr 
Yr Athro. Sally Holland, Comisiynydd Plant Cymru. Dr Eavan Brady, Trinity College Dublin.Dr Angharad Butler-Rees and Dr Stella Chatzitheochari, University of Warwick
Dyddiad rhyddhau: 25 HydrefDyddiad rhyddhau: 29 HydrefDyddiad rhyddhau: 2 Tachwedd
When I’m ready – how do we support young people in care to stay at home once they turn 18?When I’m ready – looking towards the futureGetting ready – to leave care
Lorna Stabler, Prifysgol Caerdydd.Jane Trezise, Voices From Care Cymru.Tracey Carter, Voices From Care Cymru.
Dyddiad rhyddhau: 10 TachweddDyddiad rhyddhau: 12 TachweddDyddiad rhyddhau: 15 Tachwedd

Arbenigwyr gan Profiad by experience

Growing Wings: Prosiect barddoniaeth i drin a thrafod pontio gyda phlant a phobl ifanc sy’n derbyn
gofal.
Plant a phobl ifanc sy’n derbyn gofal yng Nghymru sydd wedi cyfansoddi’r farddoniaeth yn y rhaglen hon.
Bydd rhagor o wybodaeth a cherddi yn cael eu rhyddhau drwy gydol cyfres y gynhadledd.
Prosiect wedi’i gydlynu gan Bridget Handley and Clare Potter,Prifysgol Caerdydd.

Gall gwybodaeth am yr cynhadledd cael ei dadlwytho yn llawn.

Beth sy’n gwneud bywyd yn dda? Barnau ymadawyr gofal am eu lles

Er 2013, mae rhaglen Bright Spots wedi gweithio gyda phlant mewn gofal ac ymadawyr gofal i archwilio’r hyn sy’n gwneud bywyd yn dda iddynt. Mae eu lles yn cael ei fesur gan yr arolygon Eich Bywyd Eich Gofal a’ch Bywyd y Tu Hwnt i Ofal, a gafodd eu cydgynhyrchu gyda phlant a phobl ifanc i ddal yr hyn a oedd yn bwysig yn eu barn hwy. Mae’r rhaglen Bright Spots wedi gweithio gyda bron i 60 o awdurdodau lleol yng Nghymru a Lloegr, gan gasglu dros 15,000 o ymatebion gan blant a phobl ifanc sydd mewn gofal ac yn ei adael. Gan ddefnyddio’r arolygon, rydym wedi gweithio gydag awdurdodau lleol i ddeall sut mae plant a phobl ifanc yn teimlo am eu bywydau ac wedi nodi enghreifftiau o wella arferion a ddatblygwyd o ganlyniad i’r hyn a ddywedodd pobl ifanc.

Gwnaeth un o’n hadroddiadau diweddaraf, Beth sy’n gwneud bywyd yn dda, barnau ymadawyr gofal am eu lles’, a gyhoeddodd Coram Voice mewn cydweithrediad â Chanolfan Rees, ddangos y dirywiad serth mewn lles ymadawyr gofal. Gan dynnu ar y Rhaglen Bright Spots, archwiliodd yr adroddiad les ymadawyr gofal trwy ddadansoddi 1,804 o ymatebion ymadawyr gofal a gasglwyd rhwng 2017 a 2019 mewn 21 awdurdod lleol yn Lloegr. Bydd y sesiwn hon yn cyflwyno canfyddiadau’r adroddiad ac yn archwilio’r hyn y mae ymadawyr gofal yn ei ddweud sy’n gwneud eu bywydau’n dda a lle mae angen gwaith i wneud y trawsnewid yn haws a’u bywydau yn well. Bydd hefyd yn arddangos rhai o’r ffyrdd y mae’r awdurdodau lleol rydym wedi gweithio gyda nhw wedi ymateb i’w canfyddiadau lleol.

Cyflwynydd: Linda Briheim-Crookall, Pennaeth Datblygu Polisïau ac Arferion, Coram Voice

Mae’r holl wybodaeth am brosiect Brightspots ar gael ar wefan Coram Voice

Mae gwybodaeth i awdurdodau lleol sydd â diddordeb mewn ymuno â phrosiect Brightspots yma

Os hoffech chi ddarllen mwy am ymchwil Coram Voice, mae’r cyhoeddiadau i’w gweld yma:

Nid yw Exchange Wales yn gyfrifol am unrhyw gynnwys neu adnoddau allanol.

Cynorthwyo rhieni o dan ofal ac wedi hynny

Bydd y digwyddiad hwn yn manylu ar ymdrechion diweddar i lunio siarter arfer gorau ar y cyd. Ei nod yw creu newid ystyrlon i rieni o dan ofal awdurdod lleol ac wedi hynny. Mae’r siarter wedi’i gyd-gynhyrchu â rhieni, ymarferwyr a llunwyr polisïau profiadol ym maes gofal ac mae wedi’i hanelu at Rieni Corfforaethol; gweithwyr proffesiynol sy’n gyfrifol am gynorthwyo pobl ifanc sydd o dal ofal gwladol. Yng Nghymru, caiff rhieni corfforaethol eu cyfarwyddo i geisio’r un deilliannau i blant o dan ofal yr awdurdod lleol ag y byddai unrhyw riant da yn ei geisio ar gyfer eu plentyn eu hunain. Bydd y digwyddiad hwn yn rhannu’r siarter arfer gorau a’r adnoddau ehangach a ddatblygwyd am y pwnc pwysig hwn gan gynnwys trafodaeth ar gynnal ymchwil yn y maes gan Dr Louise Roberts.  Bydd rhieni sydd o dan ofal neu nad ydynt yn cael gofal mwyach o gymorth wrth ddatblygu’r digwyddiad hwn.

Mae’r gweminar yn rhan o Ŵyl Gwyddorau Cymdeithasol flynyddol y Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol.

Amser: 11yb – 12yp

Dyddiad: 9 Tachwedd 2021

Cyflwynwyr: Dr. Louise Roberts and Rachael Vaughan, Prifysgol Caerdydd

Nid yw Exchange Wales yn gyfrifol am unrhyw gynnwys neu adnoddau allanol.

Mae’n gymhleth: Archwiliad arhydol o ganfyddiadau pobl ifanc o leoliad mewn gofal maeth a’u myfyrdodau ar newid gofal cymdeithasol plant

Mae rhagdybiaethau ynghylch yr hyn sydd orau i blant sydd â chyfraniad gofal cymdeithasol yn aml yn cael eu gwneud gan weithwyr proffesiynol, ac eto ychydig o astudiaethau sydd wedi gofyn yn systematig i bobl ifanc am eu canfyddiadau ac mae llai fyth o astudiaethau wedi archwilio sut y gall eu safbwyntiau newid dros amser. Gofynnodd yr astudiaeth hon, Maethu Dyfodol Iach, gyfres o gwestiynau i 200 o blant ifanc am anawsterau a chymwynasgarwch lleoliad mewn gofal maeth ac a fyddai eu bywydau wedi bod yn well / yr un peth / yn waeth pe na baent erioed wedi cael eu gosod. Fe wnaethant hefyd raddio sut roeddent yn teimlo am faint o wybodaeth a gawsant gan eu gweithwyr cymdeithasol ac a oedd ganddynt ddigon o fewnbwn ynghylch penderfyniadau a oedd yn effeithio ar eu bywydau tra mewn gofal maeth. Yna ail-gyfwelwyd â chyfranogwyr yr astudiaeth oddeutu 10 mlynedd yn ddiweddarach pan oeddent rhwng 18 a 22 oed a gofynnwyd yr un cwestiynau iddynt. Pan oeddent yn oedolion, ymatebodd cyfranogwyr hefyd i gwestiwn ansoddol a ofynnodd sut y byddent yn newid y system gofal maeth.

Ymunwch â ni i ddysgu sut y gallai canfyddiadau fod wedi newid dros amser ac a oeddent yn wahanol oherwydd rhyw, hil, ethnigrwydd, math o gamdriniaeth a lleoliad, ACEs, rhyddfreinio / ailuno, a gweithrediad iechyd meddwl sylfaenol. Bydd y sgwrs hefyd yn rhannu syniadau cyfranogwyr ar gyfer gwella gofal cymdeithasol plant.

Amser: 1yp – 2yp

Dyddiad: 11 Tachwedd 2021

Cyflwynwyr: Prof. Heather Taussig, Prifysgol Denver

Nid yw Exchange Wales yn gyfrifol am unrhyw gynnwys neu adnoddau allanol.

Ar goll wrth bontio? Profiadau pobl ifanc â nam ar eu golwg ar ôl gadael ysgol

Bydd y cyflwyniad hwn yn trin a thrafod tystiolaeth a gasglwyd gan yr Astudiaeth Pontio Hydredol: astudiaeth ansoddol hydredol 11 mlynedd sydd wedi dilyn profiadau 80 o bobl ifanc â nam ar eu golwg ar ôl gadael ysgol a’u dilyniant i’r farchnad lafur. Yn ystod y sesiwn hon byddwn yn canolbwyntio ar y gwahanol lwybrau a ddilynir gan y bobl ifanc, gan ystyried y gwahanol ffactorau galluogi a rhwystrau sydd wedi effeithio ar eu teithiau. Yn benodol, byddwn yn ystyried pa mor barod yr oedd y bobl ifanc yn teimlo am fywyd ar ôl ysgol, ac am gyflawni eu potensial. 

Cynhaliwyd yr Astudiaeth Pontio Hydredol gan ymchwilwyr yng Nghanolfan Nam ar y Golwg ar gyfer Addysgu ac Ymchwil, Yr Ysgol Addysg, Prifysgol Birmingham. Mae’r astudiaeth wedi’i hariannu gan Ymddiriedolaeth Thomas Pocklington, Sefydliad Nuffield a Sefydliad Cenedlaethol Brenhinol Pobl Ddall (RNIB).

Amser: 1yp – 2yp

Dyddiad: 17 Tachwedd 2021

Cyflwynydd: Rachel Hewett, Prifysgol Birmingham

Nid yw Exchange Wales yn gyfrifol am unrhyw gynnwys neu adnoddau allanol.

A Paradigm Framework for Social Work Theory for Early 21st Century Practice

Gan Caroline McGregor  

British Journal of Social Work, 49(8), tt. 2112-2129.

Ysgrifennwyd yr adolygiad gan Dr David Wilkins

Beth yw pwnc y papur hwn? 

Mae’r papur trafod hwn yn ystyried a yw fframweithiau damcaniaethol ar gyfer gwaith cymdeithasol yn yr 20fed ganrif yn ddefnyddiol o hyd ar gyfer gwaith cymdeithasol yn yr 21ain ganrif.  

Sut aeth yr awdur ati i astudio’r pwnc? 

Adolygodd yr awdur waith sawl academydd nodedig ym maes gwaith cymdeithasol, gan gynnwys David Howe a Robert Mullaly. 

Beth oedd y canfyddiadau?

O ystyried yr 21ain ganrif, mae’n rhaid i theori gwaith cymdeithasol gydnabod a phwysleisio pwysigrwydd cyd-destunau lleol o dan amgylchiadau byd-eang, symud i ffwrdd o oruchafiaeth syniadau ‘Gorllewinol’, adnabod yr hyn sy’n gyffredin rhwng gwaith cymdeithasol sy’n cael ei ymarfer yn fyd-eang o dan amgylchiadau gwahanol, a chydnabod pwysigrwydd myfyrio’n feirniadol. Yn benodol, mae’r erthygl yn amlinellu fframwaith sylfaen er mwyn deall mathau gwahanol o ddamcaniaethau, gan awgrymu bod modd  eu deall ar hyd sawl continwwm, gan gynnwys fframweithiau sy’n drawsnewidiol, yn ddiwygiadol, yn unigolyddol ac yn gyfunolaidd eu natur (gweler y ffigur).  

Nod mae’r ffigur dim ond ar gael yn yr Saesneg*

Beth yw’r goblygiadau? 

Mae angen fframweithiau damcaniaethol ar gyfer proffesiwn gwaith cymdeithasol yn ogystal â gweithwyr cymdeithasol, a hynny er mwyn creu sylfaen i allu gofyn cwestiynau, adnabod heriau a hwyluso deialog rhwng defnyddwyr y gwasanaethau, yr ymarferwyr, yr addysgwyr a’r sawl sy’n llunio polisïau. Gwrthddywediad yw gwaith cymdeithasol nad yw’n ddamcaniaethol.  


Ysgrifennwyd yr adolygiad

Llun of Dr David Wilkins

Dr David Wilkins

‘Maybe a maverick, maybe a parent, but definitely not an honorary nurse’: Social worker perspectives on the role and nature of social work in mental health care.

Gan Tucker, L. a Webber, M.

British Journal of Social Work 51, 545–563.

Ysgrifennwyd yr adolygiad gan Professor Jonathan Scourfield

Pam fod y pwnc o ddiddordeb?

Beth yw rôl benodol gweithwyr cymdeithasol mewn system iechyd meddwl amlddisgyblaethol ond dan arweiniad meddygol? Yn rhyfeddol o bosib, dywed awduron y papur mai ychydig yn unig o ymchwil sydd wedi’i chynnal ar safbwyntiau gweithiwr cymdeithasol eu hunain ar eu rôl – mae mwy o ymchwil wedi’i chynnal ar farn gweithiwr proffesiynol eraill am weithwyr cymdeithasol ac ar rôl y Gweithiwr Iechyd Meddwl Proffesiynol Cymeradwy. Aethon nhw ati i lenwi’r bwlch.

Beth wnaeth yr ymchwilwyr?

Cynhaliwyd cyfweliadau gyda saith o weithwyr cymdeithasol Gwyn benywaidd Prydeinig o sawl lleoliad mewn un ymddiriedolaeth GIG yn Lloegr. Roedd y GIG yn cyflogi pedair o’r cyfweleion ac awdurdodau lleol yn cyflogi tair. 

Yr hyn a ganfuwyd?

Roedd y farn am rôl gwaith cymdeithasol iechyd meddwl yn tueddu i gyfeirio at ‘gyd-destun a bwriadau ymarfer’ yn hytrach nag at ‘dasgau a chyfrifoldebau’. Nid oedd y cyfweleion yn ystyried adferiad a chynhwysiant cymdeithasol yn greiddiol i’w hymarfer – yn hytrach roedd y nodau hyn yn gyfrifoldeb pobl eraill, fel gweithwyr cymorth. Ystyriwyd bod gweithio gyda risg a chymhlethdod teuluol yn ganolog i waith iechyd meddwl yn gyffredinol, yn hytrach na gwaith cymdeithasol yn unig. Nid oedd gwaith cymunedol yn cael ei ystyried yn waith cymdeithasol bob dydd, ond yn rhywbeth achlysurol. Hyd yn oed wedyn, ystyriwyd ei fod yn golygu gweithio gyda gwasanaethau statudol a gwirfoddol (eraill), yn hytrach nag unrhyw beth ehangach. 

Roedd gwahaniaeth clir rhwng barn y rheini a gyflogwyd gan yr awdurdod lleol a’r rheini oedd yn gweithio yn y GIG am eu cyfrifoldebau statudol, a doedd gweithwyr y GIG ddim yn ystyried cyfraith gofal cymdeithasol yn rhan o’u swydd.

Roedd y cyfweleion yn gweld eu hunain yn helpu i bontio’r rhaniad rhwng iechyd a gofal cymdeithasol, gyda golwg fwy cyfannol ac ymdeimlad o’r darlun ehangach i ddefnyddwyr gwasanaeth, yn hytrach na ffocws meddygol mwy cul, gan helpu mewn modd hyblyg mewn ymateb i anghenion ehangach nad ydynt yn ymwneud yn uniongyrchol ar unwaith ag iechyd meddwl. 

Pam mae hyn yn bwysig?

Astudiaeth gyda sampl bach,  demograffig benodol mewn un ymddiriedaeth GIG oedd hon. Fodd bynnag, mae’n codi rhai ystyriaethau diddorol. Mae’n awgrymu mai bach iawn o effaith mae polisi cenedlaethol mewn perthynas â rol gwaith cymdeithasol iechyd meddwl wedi’i gael o bosibl. Doedd y cyfweleion ddim wedi clywed, neu prin yn ymwybodol o’r Datganiad Strategol gan y Coleg Gwaith Cymdeithasol. Mae angen mwy o waith ar lefel genedlaethol ym mhob un o genhedloedd y DU i ddiffinio rôl unigryw gweithwyr cymdeithasol iechyd meddwl o fewn system iechyd meddwl amlddisgyblaethol.


Ysgrifennwyd yr adolygiad gan

Llun o Jonathan Scourfield

Professor Jonathan Scourfield

Mae cofrestru ar gyfer cynhadledd Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru ar 14 Hydref ar agor nawr!

Thema’r digwyddiad eleni yw dysgu ac edrych ymlaen ac ar ôl llwyddiant digwyddiad y llynedd, bydd hi’n ddiwrnod cwbl ddigidol unwaith eto.

Mae sesiynau gwych wedi’u trefnu ar bynciau pwysig gan gynnwys: Ymchwil iechyd a gofal: dysgu o’r pandemig; Ymchwil, arloesi a gwella ac Adfer a dysgu: syniadau newydd i ddarparu gofal iechyd. Bydd gennym sesiynau paralel hefyd ar y canlynol: Mentrau newydd mewn ymchwil; Cynhwysiad, amrywiaeth a chydraddoldeb a Genomeg ac iechyd yn y dyfodol.

Gallwch gofrestru ar gyfer y gynhadledd drwy ddefnyddio’r ffurflen gofrestru ar wefan cynhadledd Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru

Mae gennych tan 17:00 ar 4 Hydref i gofrestru.Dilynwch #YmchwilCymru21 ar Twitter i gael yr holl wybodaeth ddiweddaraf.

Logo o ymchwi inched a gofal Cymru - cynhadledd ymchwil iechyd a gofal Cymru 2021