Teuluoedd Yn Gyntaf a Dechrau’n Deg COVID-19 cyngor ac arweiniad

Argymhellwn eich bod yn gwirio’r dudalen hon yn
rheolaidd am ddiweddariadau

Cofnodi ac adrodd am sesiynau cymorth rhithiol Teuluoedd yn Gyntaf

Rydym wedi cael ymholiadau’n ddiweddar oddi wrth Awdurdodau Lleol ynghylch cofnodi ac adrodd am wasanaethau a ddarparwyd yn rhithiol gydol yr argyfwng Covid. Rydym yn sylweddoli y bydd angen cyfarwyddiadau arnoch chi mewn perthynas â’r mater hwn. Yn dilyn trafodaethau gyda chydweithwyr ym meysydd polisi a data, rydym wedi cytuno ar y dull gweithredu hwn i ddechrau:

  • Dylech gofnodi unrhyw weithgarwch pwrpasol a gynhaliwyd drwy ddulliau amgen yn ystod argyfwng Covid yn yr un ffordd ag y byddech wedi’i wneud o’r blaen. Er enghraifft, dylid cyfrif unrhyw wasanaeth un i un, neu wasanaeth grŵp, a gynhaliwyd yn rhithiol drwy ddefnyddio Skype, WhatsApp a phlatfformau cyffelyb etc. yn yr un modd ag y byddech wedi cofnodi cysylltiad wyneb yn wyneb o’r blaen.
  • Dylech hefyd gyfrif unrhyw gysylltiadau uniongyrchol neu bwrpasol a gawsoch â theuluoedd dros y ffôn a’r cyfryngau cymdeithasol (ar yr amod eu bod yn ystyrlon).
  • Fodd bynnag, ni ddylid cynnwys cefnogaeth nad yw wedi’i deilwra’n bwrpasol, fel negeseuon neu fideos cyffredinol ar y cyfryngau cymdeithasol neu YouTube, gan nad yw cefnogaeth o’r math hwn, sy’n agored i bawb, yn dod o fewn cwmpas darpariaeth Teuluoedd yn Gyntaf, a bydd yn anodd gwybod i ba raddau y mae’r gwylwyr wedi talu sylw i’r neges/fideo. 

Os oes gennych unrhyw gwestiynau pellach neu wybodaeth ychwanegol yr ydych yn credu y dylem fod yn ymwybodol ohoni, cysylltwch â’ch rheolwr cyfrif yn y dull arferol neu cyfeiriwch eich negeseuon e-bost at familiesfirst@llyw.cymru.

Canllawiau ar gyfer Gwasanaethau Dechrau’n Deg a Theuluoedd yn Gyntaf – COVID-19

Mae’r coronafeirws newydd (COVID-19) yn cyflwyno heriau heb eu tebyg o’r blaen i’n teuluoedd a’n gwasanaethau. Mae’r ddogfen hon yn cynnig canllawiau ar ddarparu gwasanaethau Dechrau’n Deg a Theuluoedd yn Gyntaf yn ystod y cyfnod hwn. Rydym am ichi eu rhannu ymhlith eich timau a rhoi sicrwydd ein bod yn gweithio’n galed i sicrhau ein bod yn cynnig canllawiau i’ch cefnogi wrth ddarparu gwasanaethau i blant a theuluoedd ar hyn o bryd ac wrth i’r sefyllfa ddatblygu​

Awgrymiadau am fagu plant
10 o Awgrymiadau Defnyddiol i gefnogi rhieni a gofalwyr babanod a phlant ifanc (yn addas o enedigaeth – 4 oed) gartref.

Adnoddau a gweithgareddau rhad ac am ddim i blant

‘Clwb Cylch’ open Welsh playgroup sessions
Welsh language software 
Coronavirus – A book for children
Coronavirus Time Capsule – Children’s activity
RSPB Cymru resources – For schools and families in lockdown

Holiadur effaith (COVID-19)

Yn sgil Covid-19, rydym yn awyddus i edrych ar ba raddau mae wedi tarfu ar wasanaethau a ddarperir gan Dechrau’n Deg, Teuluoedd yn Gyntaf a’r gwaith peilot arfaethedig sydd i fod i gael ei wneud gan Fyrddau Gwasanaethau Cyhoeddus Braenaru yn ystod 2019/20 a 2020/21.

Er mwyn ein helpu i gasglu’r wybodaeth sydd ei hangen arnom, rydym wedi paratoi tabl byr a chwestiynau ychwanegol yn y ddogfen isod. Rydym yn gwerthfawrogi bod cynllunio ar gyfer y tymor byr yn anodd o ystyried natur newidiol yr ymateb i’r Coronafeirws ond byddem yn ddiolchgar pe byddech yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf sydd gennych a’i dychwelyd i’r blwch post Dechrau’n Deg.

Holiadur: Saesneg |Cymraeg​​

Guidance for the Children and Communities Grant (CCG) (COVID-19)

Canllawiau ar gyfer y Grant Plant a Chymunedau (GPC) – COVID 19 – sy’n weithredol tan 30ain Mehefin 2020

Os oes gennych unrhyw gwestiynau pellach e-bostiwch y blwch Ariannu Hyblyg –AriannuHyblyg@llyw.cymru

Flying Start childcare payments (COVID-19)

Mae’r Dirprwy Weinidog dros Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol wedi cyhoeddi y bydd y Cynnig Gofal Plant a darparwyr gofal plant Dechrau’n Deg yn parhau i gael eu talu os amherir ar y gwasanaeth o ganlyniad i Covid-19. Gellir cael rhagor o wybodaeth ar y wefan ganlynol: https://llyw.cymru/taliadau-cynnig-gofal-plant-cymru-i-barhau-coronafeirws?_ga=2.54279531.297178692.1584606434-2053997592.1575903919

Diweddariad gofal plant brys y Gweinidog Addysg (COVID-19)

Dilynwch y ddolen i ddatganiad ysgrifenedig a gyhoeddwyd gan y Gweinidog Addysg a’r Dirprwy Weinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol: https://gov.wales/written-statement-eligibility-ongoing-provision-children-who-are-vulnerable-or-whose-parents-are

Isod gweler Cwestiynau Cyffredin yr ydym wedi’u datblygu mewn ymateb i’r sefyllfa a nodir yn y datganiad a gyhoeddwyd yn y ddolen ganlynol a fydd yn cael ei diweddaru’n rheolaidd.

Cwestiynau Cyffredin gofal plant COVID-19
https://gov.wales/education-coronavirus

Rhaglen Polisïau Plentyndod Cynnar yr Academi Brydeinig

Mae’r profiad o fod yn blentyn yn y Deyrnas Unedig wedi newid o ran sut mae plant yn cael eu hystyried, eu gwerthfawrogi, a’u gofalu, ac mae llunio polisïau ac ymchwil yn ymwneud â phlant wedi newid yn sylweddol. Mae’r Academi Brydeinig wedi ymgymryd â rhaglen waith sy’n mynd ati i ail-lunio trafodaethau ynghylch plentyndod o fewn yr ecosystem polisi plentyndod ar draws pedair gwlad y DU, ac i chwalu seilos academaidd, polisi a phroffesiynol er mwyn archwilio cysyniadau newydd ynghylch plant wrth lunio polisïau.

Mae Rhaglen Polisïau Plentyndod Cynnar yr Academi Brydeinig yn dod ag ehangder y Celfyddydau, y Dyniaethau a’r Gwyddorau Cymdeithasol ynghyd yng nghyd-destun plentyndod cynnar. Mae’n galluogi’r Academi Brydeinig i ystyried materion mewn modd eang a rhyngddisgyblaethol a helpu i feithrin rhyngweithio pwysig a chreadigol rhwng gwahanol ddisgyblaethau academaidd, polisïau ehangach a chymunedau proffesiynol.

Mae’r rhaglen hon wedi archwilio gwahanol elfennau o’r newidiadau hyn drwy nifer o weithgareddau ymchwil. Mae’r rhain yn cynnwys adolygiadau o gyd-destunau llunio polisïau ym mhedair gwlad y DU; astudiaethau achos am ddulliau ar draws pedair gwlad y DU ar gyfer plant sy’n gadael gofal a thlodi yn ystod plentyndod, yn ogystal ag effeithiolrwydd y dulliau gwahanol hyn; a chyfres o weithdai i randdeiliaid a gweithgareddau ymgysylltu gyda llunwyr polisïau, ymarferwyr ac academyddion.

Ewch i wefan yr Academi Brydeinig am ragor o wybodaeth am Raglen Polisïau Plentyndod Cynnar.

Adnoddau pellach

Blog: Adroddiad synthesis rhaglen polisi Plentyndod

Arloeswyr Plant Yn Gyntaf

Beth yw plant yn gyntaf?

Mae Children First yn beilot sy’n dod â sefydliadau ynghyd i weithio ar y cyd i wella canlyniadau i blant a phobl ifanc sydd wedi’u lleoli o amgylch ‘lle’. Datblygir ffocws strategol tymor hir gyda chymunedau i fynd i’r afael â materion lleol, lleihau’r anghydraddoldebau a wynebir o’u cymharu â phlant mewn lleoedd mwy breintiedig yn gymdeithasol a gwella eu cyfleoedd mewn bywyd.

Nid rhaglen newydd gan y Llywodraeth yw Plant yn Gyntaf ond mae’n cynrychioli ffordd wahanol o weithio a dull gwahanol o gefnogi cymuned i nodi ei hanghenion ei hun a dod o hyd i’r ffordd orau o fynd i’r afael â hwy.

Nid yw Plant yn Gyntaf yn ymwneud â phlant yn unig, ond y teuluoedd a’r cymunedau y maent yn byw ynddynt. Dylai’r lle gael ei gydnabod yn rhwydd gan bobl sy’n byw yno a’r rhai sy’n ei gefnogi.

Mae swyddogion yn gweithio gyda’r awdurdodau lleol a sefydliadau partner yn yr ardaloedd arloesol hyn i ddatblygu eu cynigion a’u prosesau gwerthuso. Mae mynd i’r afael ac atal Profiadau Niweidiol yn ystod Plentyndod (ACEs) i fod i fod yn flaenoriaeth yn y meysydd Plant yn Gyntaf.

Mae Ffyniant Strategaeth Genedlaethol Llywodraeth Cymru i Bawb, yn nodi ein hymrwymiad i Blant yn Gyntaf, sef:

  • Treialu ardaloedd Plant yn Gyntaf, i gefnogi integreiddiad gwell gwasanaethau i leihau nifer yr ACEs a gwella gwytnwch plant a phobl ifanc.

Beth sy’n wahanol am Blant yn Gyntaf?

Bydd Plant yn Gyntaf yn gyrru dull strategol a rennir ac yn darparu ffocws clir ar sut y gall yr holl elfennau sy’n cefnogi pobl weithio gyda’i gilydd yn y ffordd orau. Mae Plant yn Gyntaf wedi’i dargedu at y materion y mae pobl sy’n byw neu’n gweithio yn yr ardal honno yn teimlo y byddent yn elwa o’r dull ffocws hwn.

Nid yw Plant yn Gyntaf yn rhaglen a ariennir gan Lywodraeth Cymru, ond mae’n gofyn i bob Arloeswr ddefnyddio ei adnoddau, ei gyllid, ei bobl a’i seilwaith ei hun i ail-ddylunio ei ddull o weithio gyda phlant a theuluoedd. Gall arloeswyr ddefnyddio cyllid o raglenni sy’n bodoli eisoes, fel Flying Start a Families First – ond nid oes cyllid newydd ar gael.

Ardaloedd Arloesi Plant yn Gyntaf

Bellach mae wyth ardal Arloesi:

  • Caerffili (cymunedau Fochriw a Pharc Lansbury);
  • Sir Gaerfyrddin (cymunedau Glanymor a Tyisha yn Llanelli);
  • Conwy (y Sir gyfan);
  • Cwm Taf (Ystâd Gurnos ym Merthyr Tudful a Ferndale yn Rhondda Cynon Taff);
  • Gwynedd (Ystâd Maesgeirchen ym Mangor);
  • Castell-nedd Port Talbot (cymuned Gorllewin Sandfields);
  • Casnewydd (cymunedau Bettws a Pillgwenlly);
  • Powys (cymuned y Drenewydd).

Mae pob Arloeswr wedi mabwysiadu ei fodel ei hun ac mae’n rhy gynnar i ddweud a oes unrhyw un model yn gweithio’n fwy effeithiol nag un arall. Mae rhai yn yr ysgol gyda gwasanaethau plant wedi’u cydleoli, mae un yn cael ei arwain gan fenter gymdeithasol, mae un yn fodel wedi’i seilio ar ganolbwynt cymunedol, mae un arall yn fodel hwb a siarad.

Egwyddorion craidd

Er bod gwahaniaethau rhwng y modelau sy’n cael eu datblygu, mae rhai egwyddorion craidd i’r dull gweithredu:

  • Eglurder lle;
  • Ffocws strategol tymor hir, a rennir;
  • Ffocws ar gryfderau cymuned;
  • Rhyddid ac ymreolaeth leol i benderfynu ffocws gweithgaredd, wrth alinio â’r weledigaeth strategol a rennir;
  • Sefydliadau angor;
  • Dull amlasiantaethol;
  • Newid system a rhannu data yn effeithiol; a
  • Cefnogaeth ysgrifenyddol bwrpasol i yrru pethau ymlaen.
  • Dogfennau cysylltiedig

Related Documents

Case Studies

Minutes of Children First pioneer meetings

Documents of interest

AGENDA: Cefnogi plant a phobl ifanc i wneud perthnasoedd cadarnhaol yn bwysig

Nifer y plant mewn gofal yng Nghymru oedd 6,407 ar 31 Mawrth 2018, cynnydd o 8% ar y flwyddyn flaenorol. Mae plant a phobl ifanc mewn gofal a ymadawyr gofal yn cael eu cydnabod fel grŵp ar yr ymylon ac yn aml nodweddir eu taflwybrau gan brofiadau cynnar o brofedigaeth, anawsterau teuluol, adfyd plentyndod, ansefydlogrwydd a symudiadau lleoliad, labelu, perthnasoedd anodd ag athrawon a gweithwyr cymdeithasol, academydd isel. cyrhaeddiad, diweithdra, iechyd meddwl gwael, materion cyffuriau ac alcohol a digartrefedd.

Mewn ymateb i’r materion hyn comisiynodd Llywodraeth Cymru astudiaeth a gynhaliwyd gan Ganolfan Ymchwil a Datblygu Gofal Cymdeithasol Plant (CASCADE). Ers hynny mae CASCADE wedi gweithio gyda Llywodraeth Cymru i ddatblygu adnodd cymuned ymarfer ar-lein i wella profiadau addysgol plant a phobl ifanc sydd â phrofiad gofal yng Nghymru – ExChange: Gofal ac Addysg. Mae’r adnodd yn darparu ‘siop un stop’ ddefnyddiol i ymarferwyr, gofalwyr maeth, athrawon, ymchwilwyr, a phlant a phobl ifanc â phrofiad gofal ar gyfer gwybodaeth sy’n ymwneud â gwella canlyniadau mewn gofal ac addysg.

Mae rhai enghreifftiau o’n hadnoddau isod ond gallwch ddod o hyd i ragor yn ExChange: Gofal ac Addysg ac rydym bob amser yn edrych i gynnal mwy o adnoddau os hoffech gyfrannu, cysylltwch â contact@exchangewales.org

Prosiect PaCE

Mae’r prosiect PaCE (Rhieni, Gofal Plant a Chyflogaeth) yn darparu cymorth gofal plant i rieni wrth iddynt hyfforddi neu chwilio am waith. Mae PaCE yn cynnig cefnogaeth cynghorydd unigol i rieni i helpu i ddod o hyd i swydd addas.

Dechreuwch gyda PaCE. A yw’r rhain yn rhwystr i chi?

Gall rhwystrau posibl i gyflogaeth gynaliadwy gynnwys:

  • Gofal Plant
  • Sgiliau cyflogaeth neu hyfforddiant
  • Help gyda chostau gofal plant
  • Dod o hyd i waith yn lleol i gyd-fynd ag anghenion gofal plant

Beth fydd PaCE yn ei gynnig?

  • Bydd PaCE yn helpu rhieni / gwarcheidwaid sydd allan o waith i gael hyfforddiant a chyflogaeth
  • Bydd PaCE yn helpu i ddod o hyd i atebion a’u hariannu i oresgyn rhwystrau gofal plant er mwyn galluogi rhieni / gwarcheidwaid i baratoi ar gyfer cyfleoedd cyflogaeth neu i gael mynediad atynt
  • Bydd rhieni / gwarcheidwaid yn derbyn cymorth unigol trwy gynghorydd PaCE yn eu cymuned leol
  • Mae cynghorwyr PaCE hefyd yn cefnogi rhieni / gwarcheidwaid i ddatblygu sgiliau cyflogaeth a fydd yn helpu i wella hunan-barch a hyder

Ydych chi’n gymwys?

Gall PaCE helpu rhieni / gwarcheidwaid nad ydyn nhw’n ymwneud ag unrhyw addysg, hyfforddiant na chyflogaeth ar hyn o bryd.

Beth ddylwn i ei wneud nesaf?

Os oes gennych ddiddordeb mewn PaCE ac yn credu eich bod yn gweddu i’n cymhwysedd, cwblhewch ein ffurflen a’i hanfon ymlaen at PaCE@gov.wales. Yna bydd aelod o staff yn nhîm mewnol PaCE yn anfon eich diddordeb at yr ymgynghorydd priodol.

Bydd y cynghorydd:

  • Cynigiwch gefnogaeth un i un mewn lleoliadau teuluol a chyfeillgar, gan gefnogi eich chwiliad am hyfforddiant a chyflogaeth
  • Help gyda ‘Better Off’ mewn cyfrifiadau gwaith
  • Cynnig cyngor ac arweiniad hunangyflogaeth
  • Cefnogi costau gofal plant cyn cyflogi
  • Cynghori ar ddarpariaethau a chostau gofal plant cofrestredig sydd ar gael yn lleol

Adnoddau pellach:

Rhianta, rhowch amser iddo

Rhianta, rhowch amser iddo. Mae Rhowch amser iddo yn ymgyrch i roi cefnogaeth a chyngor i rieni plant ifanc ac i’w helpu i annog ymddygiad da wrth edrych ar ôl eu lles eu hunain. Er y gall fod yn heriol weithiau delio â helbulon a bod yn rhiant, chi yw’r dylanwad mwyaf ym mywyd eich plentyn. Mae sut rydych chi’n cefnogi’ch plentyn yn bwysicach na phethau eraill fel faint rydych chi’n ei ennill neu strwythur eich teulu. Nid oes unrhyw riant yn berffaith a gall pawb gael trafferth gyda gofynion bywyd rhiant newydd, yn enwedig yn y camau cynnar. Er y gall fod yn amser brawychus, mae ein tudalen Facebook a’n gwefan yn dangos bod pawb yn wynebu sefyllfaoedd tebyg.

Rydym yn creu cymuned ar-lein lle gall rhieni rannu eu meddyliau, yn ogystal â’u prif gynghorion a’u profiadau eu hunain o rianta. Mae ein gwefan yn cynnwys awgrymiadau ar sut i ymdopi â sefyllfaoedd bob dydd, fel y gall rhieni fwynhau amseroedd bwyd heb y toddi, siopa heb y stropio, amser bath heb y dagrau ac amser gwely heb y brwydrau!

Nid yw magu plant yn hawdd, ac er y gall y ffocws fod ar eich plentyn yn y blynyddoedd cynnar, mae’r un mor bwysig ichi edrych ar ôl eich hun hefyd. Enw’r ymgyrch yw ‘Rhowch Amser iddo’ oherwydd rydyn ni am i rieni gymryd amser iddyn nhw eu hunain a chymryd amser i fwynhau bod yn rhiant.

Straeon bywyd go iawn

Darllenwch straeon, profiadau ac awgrymiadau bywyd go iawn gan ein teuluoedd sy’n Wynebau’r Rhianta. Ymgyrch rhoi amser iddo. Mae’r straeon hyn yn llawn syniadau ar gyfer siopa, teithio gyda phlentyn ifanc, diwrnodau allan, a chael y plant i helpu gyda’r tasgau. Mae gan flogiau ein teuluoedd hefyd awgrymiadau a syniadau i wneud bywyd teuluol ychydig yn haws.

Rhowch amser iddo ’- awgrymiadau ar gyfer arwain ymddygiad plant

Dangoswyd bod y pum syniad canlynol yn eich helpu i ddatblygu perthynas dda â’ch plentyn. Byddant hefyd yn annog ymddygiad cadarnhaol, yn rhoi hwb i hyder eich plentyn, ac yn ei gefnogi yn ystod pob cam o’i ddatblygiad.

Mae pob plentyn yn unigryw a byddant yn ymateb yn wahanol. Os ydych chi’n rhoi cynnig ar y syniadau hyn gyda’ch gilydd ac yn rhoi digon o amser iddynt weithio dylent eich helpu i reoli ymddygiad eich plentyn yn well. Peidiwch â rhoi’r gorau iddi os nad yw pethau’n gwella ar unwaith. Bydd yn cymryd amser i addasu i’ch dull newydd, felly ceisiwch fod yn amyneddgar ac yn gadarnhaol. Os daliwch ati, dylai’r ddau ohonoch weld gwelliant.

Mae pob rhiant yn ei chael hi’n anodd rheoli rhywfaint o ymddygiad ac mae pob plentyn yn dangos ymddygiad anodd rywfaint o’r amser. Nid yw’n hawdd newid y ffordd rydych chi’n gwneud pethau. Nid oes neb yn ei gael yn iawn trwy’r amser felly peidiwch â bod yn rhy galed arnoch chi’ch hun – does neb yn berffaith. Cofiwch nad yw’ch plentyn yn berffaith chwaith. Gall llawer o’r ymddygiad y credwch ei fod yn ddrwg mewn gwirionedd fod yn normal ar gyfer oedran a cham datblygu eich plentyn.

Mae pob plentyn yn unigryw. Pan fyddwch chi’n siarad, gwrando a chwarae gyda’ch plentyn byddwch chi’n dysgu mwy am eu hanghenion a’u diddordebau. Bydd hyn nid yn unig yn helpu’ch plentyn i ddatblygu’n dda ond bydd hefyd yn eich helpu i adeiladu perthynas gref.

1. Cymerwch amser i fodelu’r ymddygiad rydych chi am ei weld (Yn addas o’ch genedigaeth)

O’r eiliad y cânt eu geni, mae plant yn gwrando ar yr hyn rydych chi’n ei ddweud ac yn gwylio’r hyn rydych chi’n ei wneud. Mae babanod a phlant yn dysgu trwy ddynwared. Trwy wylio sut rydych chi’n ymddwyn, bydd eich plentyn yn dysgu am sut i ymateb mewn sefyllfaoedd tebyg.

2. Gwnewch amser i ganmol (yn addas o’ch genedigaeth)

Mae canmoliaeth yn gweithio’n well wrth annog yr ymddygiad rydych chi ei eisiau na beirniadu a chosbi’ch plentyn am ymddygiad problemus. Mae’n helpu’ch plentyn i deimlo’n dda amdano’i hun a theimlo’n dda amdanoch chi.

3. Gwnewch amser ar gyfer cariad ac anwyldeb (addas o’ch genedigaeth)

Mae cariad ac anwyldeb yn hanfodol i ddatblygiad ymennydd iach plentyn. Mae ffordd y mae ei rieni yn ymateb iddynt yn effeithio ar deimladau plentyn amdano’i hun, pa mor hyderus ydyw a pha mor dda y mae’n ymdopi â straen.

4. Pa fath o Mam neu Dad ydych chi?.

Gall fod yn ddefnyddiol meddwl am y math o riant rydych chi am fod. Gall y math o riant ydych chi effeithio ar les eich plentyn, sut mae’n datblygu a sut mae’n dysgu. Gall hefyd effeithio ar eich perthynas â’ch plentyn

5. Gwnewch amser ar gyfer cariad ac anwyldeb (addas o’ch genedigaeth)

Mae cariad ac anwyldeb yn hanfodol i ddatblygiad ymennydd iach plentyn. Mae’r ffordd y mae ei rieni yn ymateb iddynt yn effeithio ar deimladau plentyn amdanynt ei hun, pa mor hyderus ydyw a pha mor dda y mae’n ymdopi â straen.

Pa fath o Mam neu Dad ydych chi?

Gall fod yn ddefnyddiol meddwl am y math o riant rydych chi am fod. Gall y math o riant ydych chi effeithio ar les eich plentyn, sut mae’n datblygu a sut mae’n dysgu. Gall hefyd effeithio ar eich perthynas â’ch plentyn.

Er bod magu plant yn aml yn cael ei lenwi â llawenydd ac yn rhoi llawer o foddhad, i’r mwyafrif ohonom, nid yw’n hawdd bod yn rhiant. Weithiau mae’n llawer anoddach nag yr oeddem wedi meddwl y byddai. Pan ddown yn rhieni mae llawer ohonom yn gwneud yr hyn sy’n ‘dod yn naturiol’. Fel rheol, nid ydym yn meddwl gormod am ein hymddygiad tuag at ein plentyn na sut rydym yn ymateb i’w ymddygiad. Rydyn ni’n aml yn dilyn yr hyn rydyn ni wedi’i ddysgu gan ein rhieni ein hunain neu’n cael syniadau gan ffrindiau. Mae rhai rhieni’n cael syniadau o lyfrau neu gan y bobl maen nhw’n eu gweld fel ymwelwyr iechyd.

Gallwch ddewis yr hyn rydych chi am ddod ag ef o’ch plentyndod eich hun, neu gan bobl eraill yn eich bywyd, a’r hyn rydych chi am ei adael allan. Yr hyn sy’n bwysig yw eich bod chi’n gofalu am eich plentyn ac yn ceisio rhoi’r dechrau gorau mewn bywyd iddo.

Mathau magu plant: Mae seicolegwyr wedi edrych ar y gwahanol ffyrdd y mae rhieni’n gofalu am eu plant ac yn ymateb i ymddygiad eu plentyn.

Gwnewch amser i edrych ar ôl eich hun a rheoli straen

Mae’n bwysig gofalu amdanoch chi’ch hun yn ogystal â’ch plant. Nid yw bod yn rhiant bob amser yn hawdd. Gall deimlo’n anodd os ydych chi wedi blino, dan straen ac yn anhapus.

Bod yn rhiant yw’r rôl fwyaf rhyfeddol ac o bosib y anoddaf y bydd gennych. Nid yw bob amser yn hawdd ac weithiau gall fod yn heriol. Cofiwch nad oes neb yn berffaith a does neb yn ei gael yn iawn trwy’r amser.

Gall gofalu am blentyn fod yn waith caled. Mae’r rhan fwyaf o rieni’n teimlo emosiynau negyddol o bryd i’w gilydd. Mae’r teimladau hyn yn normal. Mae’n bwysig rheoli teimladau fel dicter a rhwystredigaeth fel y gallwch chi fwynhau bod yn rhiant a chael cartref diogel, hapus i’ch plentyn. Mae rhieni dan straen yn fwy tebygol o weiddi neu ddefnyddio cosbau llym fel taro.

Y ddeddf cydbwyso teulu-gwaith

Gall bod yn Mam neu’n Dad sy’n gweithio fod o fudd i chi a’ch teulu. Gall ymrwymiad i’r gwaith a’r teulu roi llawer o foddhad i chi yn y ddau faes o’ch bywyd. Mae gan y ddwy rôl gyfrifoldeb mawr ac weithiau gall deimlo’n anodd jyglo’r ymrwymiadau hyn.

Nid oes fformiwla hud ar gyfer cael y cydbwysedd gwaith-teulu yn iawn. Rydych chi, eich sefyllfa a’ch teulu yn unigryw. Gall cydbwysedd da edrych yn wahanol i wahanol deuluoedd. Gall siarad pethau drwodd eich helpu i weithio allan yr hyn sy’n bwysig i chi a’ch helpu i weithio allan atebion.

Creu cydbwysedd rhwng ‘Amser Teulu’ ac ‘Amser Sgrin’

Er y gallai amser sgrin fod yn ffordd i lawer ymlacio, canfu arolwg diweddar o rieni o Gymru gyda phlant o dan bump oed mai defnydd eu plentyn o dechnoleg oedd un o’u prif bryderon. Felly, sut allwch chi gydbwyso defnydd eich plentyn o dechnoleg â mynediad at amser teulu a rhyngweithio?

Mae amser sgrin, yn cyfeirio at amser a dreulir o flaen sgrin yn gwylio’r teledu, yn chwarae ar gyfrifiadur, llechen neu ffôn clyfar.

Helpu plant i ddelio â phrofedigaeth

Mae marwolaeth rhiant neu berthynas agos yn ddinistriol ar unrhyw oedran, ond mae galaru marwolaeth mam neu dad yn ifanc yn un o’r colledion mwyaf dwys y gallai plentyn eu hwynebu. Gall darparu’r gefnogaeth gywir i blentyn sy’n galaru fod yn allweddol wrth sicrhau ei fod yn parhau i ffynnu ac yn teimlo’n gadarnhaol am ei ddyfodol. Mae Sarah Bull, Pennaeth Profedigaeth yn Hosbis y Ddinas yng Nghaerdydd (Gofal Hosbis George Thomas gynt), wedi bod yn darparu cwnsela profedigaeth i blant am fwy na 12 mlynedd. Yma, mae hi’n rhannu rhywfaint o gyngor i rieni neu roddwyr gofal sy’n ceisio cefnogi plentyn sy’n galaru.

Cefnogi eich plant pan fydd rhiant yn mynd i’r carchar

Nid yw’n hawdd magu plentyn ar ei ben ei hun; mae’r pwysau hyd yn oed yn fwy os ydych chi’n rhiant sy’n ceisio magu teulu tra bod eich partner yn y carchar. Un o’r heriau mwyaf y bydd rhiant yn eu hwynebu pan fydd rhywun yn cael ei garcharu yw beth i’w ddweud wrth y plant. Mae oedolion yn chwarae rhan fawr wrth helpu plant i adnabod eu teimladau a gweithio allan y ffordd orau i’w deall. Efallai y byddant yn profi llawer o wahanol emosiynau wrth feddwl am riant yn mynd i’r carchar ac a fydd angen help arnynt i reoli’r rhain.

Beth i’w ddweud wrth y plant?

Eich penderfyniad chi ydyw ond yn gyffredinol mae plant yn ymdopi’n well pan fyddwch chi’n onest am yr hyn sydd wedi digwydd. Gall diflaniad sydyn heb esboniad adael plentyn yn ddryslyd ac yn ofnus gan ei fod yn aml yn gallu synhwyro pan fydd rhywbeth o’i le.

Eiliadau ac Ymddygiadau Tricky

Mae gan y mwyafrif o deuluoedd amseroedd sy’n anodd eu rheoli neu’n achosi pryder, er enghraifft hyfforddiant poti, amser gwely ac amser bwyd. Weithiau mae plant yn ymddwyn mewn ffyrdd sy’n heriol, er enghraifft strancio a brathu. Dyma rai pryderon a syniadau rhianta cyffredin ar sut i ddelio â nhw. Wrth gwrs, mae pob plentyn yn unigryw, ond gall yr awgrymiadau hyn helpu.

Mae yna hefyd ystod o wahanol weithwyr proffesiynol y gallech chi siarad â nhw. Bydd gan y Gwasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd fanylion gwasanaethau yn eich ardal chi. Gallwch eu ffonio ar 0300 123 7777. Mae gan wefan Family Point wybodaeth hefyd am wasanaethau a gweithgareddau yn eich ardal chi.

Ymdopi â babi sy’n crio

Mae pob babi yn crio ac weithiau gall fod yn anodd ymdopi ag ef. Llefain yw’r unig ffordd y gall eich babi ddweud wrthych beth sydd ei angen arno. Bydd rhoi llawer o gariad a sylw i’ch babi yn eich helpu i ddod yn agos at eich babi a byddant yn dysgu bod y byd yn ddiogel, ac yn teimlo’n ddiogel.

Tantrums

Mae strancio yn gyffredin iawn ymysg plant bach a phlant iau. Maen nhw’n digwydd pan fydd plant yn rhwystredig ac o dan straen. Gallant hefyd gael eu sbarduno pan fydd plant wedi blino ac eisiau bwyd neu’n teimlo’n genfigennus, yn ofnus neu’n anhapus.

Siopa

Gall mynd i siop fod yn yn rhydd o bobl i blant, ac yn y ffordd i ni eu hunain yn yr un modd. Faire, fairt, mae plant ifanc yn cael eu gorlethu ac yn yn ôl, a all beri system i chi.

Awgrymiadau ar sut i ymdopi dros y Nadolig

Llys Nadolig yn oed yn ogystal â hwy yn ogystal Mae arall yn oed yn ogystal â hawl i blant.

Awgrymlau ar frwsio llygaid (addas 6 mis i 5 arall)

Gofrestr yn union yn yr hyn yr hyn y ydych yn iach ac yn iach ond gall fod yn; Seachain rhai allan ar bryd a sut i frwsio neu’raeth.

Amser Gwely (Yn addas ar Gyfres 3-5)

Gwaharddwch iddynt wneud yn arall i gysgu’n oed ac yn yn ogystal â rhifau. Ar solas arallchan yn ein cael yn ogystal, mae hi’n dysgu’n dda yn yffro yn y nos. Gall sgoileu ysgol yn ogystal â chwaith yn dda.

Hyfforddiant toiled neu boti (Yn addas o 2 ifanc)

Mae Rhyddlanwch yn toiled yn gam mawr amgylcheddaeth. Gwaith ruthro. Mae rhywun yn eu defnyddio o blant bach yn i’n i poti mae toiled oed 2 a 3 oed. Diogelu amgylchedd yn ogystal â hi yn ei hun.

Amseroedd Bwyd (Yn Gyfosod ar isel 1-5)

Nid yw bob amser yn yn sicrhau bod y teulu i eistedd i lawr i oed pryd o oonau’r modd. Ond werthoedd yr ysgol. Mae tá pryd prydau teulu yn rhoi ein i ni sicrhau’r ffordd y mae hi yn ei gwneud yn dda. Gall eich ffeithiau chi ac yn ôl yr hyn yr ydych yn dod yn rhan o oddydd yn eich eich i roi yn yr enwydd newydd.

Amser bath (genedigaeth addas i 3 oed)

Gall amser bath fod yn amser hwyliog ac ymlaciol a gall helpu’ch plentyn i ymlacio cyn mynd i’r gwely. Fodd bynnag, mae rhai babanod a phlant bach yn ofni’r baddon, a all wneud i bethau deimlo’n straen.

Gwlychu Gwely (Yn addas o 3 blynedd)

Mae gwlychu gwelyau yn gyffredin iawn mewn plant dan 5 oed. Yn gyffredinol, mae hyn yn diflannu ar ei ben ei hun.

Brathu (Addas 6 mis – 3 blynedd)

Mae’r rhan fwyaf o blant yn mynd trwy gyfnod lle byddant yn brathu plentyn arall neu eu Mam a’u Dad. Nid ydynt yn deall y byddant yn brifo rhywun os byddant yn brathu. Yn ffodus, dim ond cam yw hwn fel rheol.

Ymdopi â phlentyn bach sy’n crio

Yn union fel babanod, mae plant bach yn crio oherwydd eu bod eisiau bwyd, wedi blino, yn anghyfforddus neu angen eich sylw. Unwaith y gall eich plentyn bach siarad, bydd yn llawer haws iddynt ddweud wrthych pam eu bod wedi cynhyrfu a beth sydd ei angen arnynt.

Cadw’ch plentyn yn ddiogel rhag cael ei gam-drin (Yn addas ar gyfer 5-11)

Dysgwch y Rheol Dillad isaf i’ch plentyn a helpwch i’w amddiffyn rhag camdriniaeth. Mae’n ffordd syml y gall rhieni helpu i gadw plant (5-11 oed) yn ddiogel rhag cam-drin rhywiol – heb ddefnyddio geiriau brawychus na hyd yn oed sôn am ryw.

Datblygiad Eich Plentyn

Rhwng genedigaeth ac yn bump oed mae plant yn tyfu ac yn newid yn gyflym iawn. Gall deall mwy am ddatblygiad eich plentyn eich helpu i ddeall eich plentyn a’i ymddygiad yn well.

Mae gwenu am y tro cyntaf, dal tegan, cropian, cymryd cam cyntaf a dweud eu geiriau cyntaf yn cael eu galw’n gerrig milltir datblygiadol. Dyma’r pethau y gall y mwyafrif o blant eu gwneud erbyn oedran penodol. Mae datblygiad y rhan fwyaf o blant yn dilyn patrwm tebyg, er y bydd amseriad pryd y cyrhaeddir cerrig milltir penodol yn amrywio o blentyn i blentyn. Gall plant anabl neu blant ag anghenion dysgu ychwanegol gymryd mwy o amser i gyrraedd y gwahanol gamau.

Mae gwybodaeth fanylach am ddatblygiad eich plentyn yn y llyfr ‘Bump, Baby & Beyond’. Mae hyn hefyd yn darparu gwybodaeth am fwydo, rhywbeth cychwynnol, brechiadau, iechyd eich plentyn a gwneud eich cartref yn ddiogel. Os ydych chi’n poeni am ddatblygiad eich plentyn – gofynnwch i’ch meddyg teulu neu ymwelydd iechyd.

Peidiwch â cheisio cymharu’ch plentyn ag unrhyw un arall. Bydd hyn yn rhoi pwysau arnoch chi a’ch plentyn. Mae pob plentyn yn unigryw. Bydd pob plentyn yn datblygu ar ei gyflymder ei hun ac yn ei ffordd ei hun. Byddant yn cyrraedd y gwahanol gamau datblygu ar wahanol adegau. Byddant hefyd yn ymateb yn wahanol i bethau o’u cwmpas, yn dibynnu ar eu personoliaeth neu eu anian.

Mae’r ffordd y mae’ch plentyn yn ymddwyn yn rhan o dyfu i fyny. Gall llawer o’r ymddygiad sy’n anodd i chi fod yn hollol normal ar gyfer oedran a cham datblygu eich plentyn. Ceisiwch fwynhau a dathlu newidiadau eich plentyn ac addasu iddynt.

Dyma ychydig o wybodaeth gyffredinol am y gwahanol gamau datblygu a rhai awgrymiadau i annog a chefnogi’ch plentyn.

Mae cael babi newydd yn amser arbennig ond blinedig iawn. Mae hefyd yn dod â newidiadau mawr i’ch bywyd.

Eich babi 1 – 6 mis

Mae’ch babi yn dod yn fod cymdeithasol iawn. Maent wrth eu bodd â bod gyda chi a byddwch yn dechrau deall mwy am ffyrdd a negeseuon eich babi.

Eich babi 7-12 mis

Mae’ch babi yn dod yn fwy symudol a bydd yn cymryd rhan fwy gweithredol ym mywyd y teulu. Byddant yn gallu adnabod pobl bwysig, gyfarwydd yn eu byd a gallant boeni pan na allant eich gweld neu eich teimlo gerllaw.

Eich plentyn bach 1-2 oed

Ar y cam hwn mae eich plentyn bach yn dod yn llawer mwy symudol, yn siarad mwy ac yn ceisio bod yn fwy annibynnol. Maen nhw hefyd yn dechrau gwybod beth maen nhw ei eisiau a beth nad ydyn nhw ei eisiau!

Eich plentyn bach 2-3 blynedd

Mae hwn yn amser cyffrous gan fod eich plentyn yn gallu siarad, cerdded, rhedeg a dringo i archwilio’r byd o’u cwmpas. Mae ganddyn nhw sgiliau corfforol da ond mae angen i chi eu cadw’n ddiogel. Gallwch eu helpu i ddatblygu trwy ddarparu cyfleoedd (diogel) iddynt chwarae, tra byddwch yn eu goruchwylio.

Eich plentyn 3-5 oed

Mae’ch plentyn yn dod yn fwy annibynnol ac yn gallu gwneud pethau ar ei ben ei hun. Maent ar ddechrau dysgu sut i gyd-dynnu ag eraill, a gallant reoli eu teimladau yn well (er y gallant fod â’r strancio od o hyd).

Eich plentyn 5-7 oed

Ar yr adeg hon bydd eich plentyn yn dechrau yn ei ychydig flynyddoedd cyntaf o addysg. Mae eu gwylio yn rhoi cynnig ar weithgareddau newydd, eu bloeddio ymlaen ar ddiwrnod chwaraeon a’u canmol mewn dramâu ysgol fel arfer yn rhai o’r pwyntiau uchel i’r mwyafrif o rieni.

Deall pam mae ymennydd eich plentyn mor anhygoel!

Mae ymennydd eich plentyn yn dechrau tyfu a datblygu cyn iddo gael ei eni hyd yn oed. Yn ystod y tair blynedd gyntaf bydd yn tyfu fwyaf ac erbyn tair oed bydd 90% o’u hymennydd yn cael ei ddatblygu. Bydd chwarae, caru a gofalu ac ymateb i’w crio a’u babanod yn rhoi’r math iawn o brofiadau i’ch plentyn helpu.

Cymerwch amser i feddwl am sut rydych chi’n ymateb i ymddygiad digroeso neu broblemus

Er efallai na fydd yn teimlo fel hyn, mae’r rhan fwyaf o’r ymddygiad rydych chi’n meddwl amdano’n ddrwg mewn gwirionedd yn ymddygiad arferol ar gyfer oedran a cham datblygu eich plentyn. Nid yw’ch plentyn yn gwneud hyn yn fwriadol neu’n fwriadol.

Rydyn ni’n tueddu i sylwi a chrybwyll ymddygiad negyddol oherwydd ei fod yn cythruddo. Yn anffodus gall rhoi llawer o sylw i’r ymddygiad hwn beri iddo gynyddu. Yn lle hynny ceisiwch roi llawer o ganmoliaeth a sylw i’r ymddygiadau rydych chi am weld mwy ohonynt. Ochr yn ochr â rhoi llawer o ganmoliaeth i’ch plentyn, helpwch i adeiladu perthynas gadarnhaol â’ch plentyn trwy roi llawer o gariad ac anwyldeb iddo, a chymryd amser i siarad, gwrando a chwarae. Bydd hefyd o gymorth os byddwch chi’n datblygu strwythur a threfn i’ch diwrnod trwy sefydlu rhai arferion.

Pan welwch eich plentyn yn gwneud rhywbeth nad ydych yn ei hoffi, cymerwch ychydig o amser i feddwl sut i ymateb.

Plant a Phobl Ifanc Mewn Gofal

Ar y 31 o Fawrth 2018, nifer y plant mewn gofal yng Nghymru oedd 6,407 sy’n gynnydd o 8% ers y flwyddyn flaenorol. Mae plant a phobl ifanc mewn gofal ac ymadawyr gofal yn cael eu cydnabod fel grŵp lleiafrifol ac yn aml nodweddir eu taflwybrau gan brofiadau cynnar o brofedigaeth, anawsterau teuluol, adfyd plentyndod, ansefydlogrwydd a symudiadau lleoliad, labelu, perthnasoedd anodd ag athrawon a gweithwyr cymdeithasol, academydd isel. cyrhaeddiad, diweithdra, iechyd meddwl gwael, materion cyffuriau ac alcohol a digartrefedd.

Mewn ymateb i’r materion hyn comisiynodd Llywodraeth Cymru astudiaeth a gynhaliwyd gan Ganolfan Ymchwil a Datblygu Gofal Cymdeithasol Plant (CASCADE). Ers hynny mae CASCADE wedi gweithio gyda Llywodraeth Cymru i ddatblygu adnodd cymuned ymarfer ar-lein i wella profiadau addysgol plant a phobl ifanc sydd â phrofiad gofal yng Nghymru – ExChange: Gofal ac Addysg. Mae’r adnodd yn darparu ‘siop-un-stop’ ddefnyddiol i ymarferwyr, gofalwyr maeth, athrawon, ymchwilwyr, a phlant a phobl ifanc â phrofiad gofal ar gyfer gwybodaeth sy’n ymwneud â gwella canlyniadau mewn gofal ac addysg. Mae’r adnoddau’n cynnwys:

Mae rhai enghreifftiau o’n hadnoddau isod ond gallwch ddod o hyd i ragor yn ExChange: Gofal ac Addysg ac rydym bob amser yn edrych i gynnal mwy o adnoddau os hoffech gyfrannu, cysylltwch â ni ar contact@exchangewales.org.