Beth sy’n gwneud bywyd yn dda? Barnau ymadawyr gofal am eu lles

Er 2013, mae rhaglen Bright Spots wedi gweithio gyda phlant mewn gofal ac ymadawyr gofal i archwilio’r hyn sy’n gwneud bywyd yn dda iddynt. Mae eu lles yn cael ei fesur gan yr arolygon Eich Bywyd Eich Gofal a’ch Bywyd y Tu Hwnt i Ofal, a gafodd eu cydgynhyrchu gyda phlant a phobl ifanc i ddal yr hyn a oedd yn bwysig yn eu barn hwy. Mae’r rhaglen Bright Spots wedi gweithio gyda bron i 60 o awdurdodau lleol yng Nghymru a Lloegr, gan gasglu dros 15,000 o ymatebion gan blant a phobl ifanc sydd mewn gofal ac yn ei adael. Gan ddefnyddio’r arolygon, rydym wedi gweithio gydag awdurdodau lleol i ddeall sut mae plant a phobl ifanc yn teimlo am eu bywydau ac wedi nodi enghreifftiau o wella arferion a ddatblygwyd o ganlyniad i’r hyn a ddywedodd pobl ifanc.

Gwnaeth un o’n hadroddiadau diweddaraf, Beth sy’n gwneud bywyd yn dda, barnau ymadawyr gofal am eu lles’, a gyhoeddodd Coram Voice mewn cydweithrediad â Chanolfan Rees, ddangos y dirywiad serth mewn lles ymadawyr gofal. Gan dynnu ar y Rhaglen Bright Spots, archwiliodd yr adroddiad les ymadawyr gofal trwy ddadansoddi 1,804 o ymatebion ymadawyr gofal a gasglwyd rhwng 2017 a 2019 mewn 21 awdurdod lleol yn Lloegr. Bydd y sesiwn hon yn cyflwyno canfyddiadau’r adroddiad ac yn archwilio’r hyn y mae ymadawyr gofal yn ei ddweud sy’n gwneud eu bywydau’n dda a lle mae angen gwaith i wneud y trawsnewid yn haws a’u bywydau yn well. Bydd hefyd yn arddangos rhai o’r ffyrdd y mae’r awdurdodau lleol rydym wedi gweithio gyda nhw wedi ymateb i’w canfyddiadau lleol.

Cyflwynydd: Linda Briheim-Crookall, Pennaeth Datblygu Polisïau ac Arferion, Coram Voice

Amser: 11yb – 12yp

Dyddiad: 19 Hydref 2021

Nid yw Exchange Wales yn gyfrifol am unrhyw gynnwys neu adnoddau allanol.

Cynorthwyo rhieni o dan ofal ac wedi hynny

Bydd y digwyddiad hwn yn manylu ar ymdrechion diweddar i lunio siarter arfer gorau ar y cyd. Ei nod yw creu newid ystyrlon i rieni o dan ofal awdurdod lleol ac wedi hynny. Mae’r siarter wedi’i gyd-gynhyrchu â rhieni, ymarferwyr a llunwyr polisïau profiadol ym maes gofal ac mae wedi’i hanelu at Rieni Corfforaethol; gweithwyr proffesiynol sy’n gyfrifol am gynorthwyo pobl ifanc sydd o dal ofal gwladol. Yng Nghymru, caiff rhieni corfforaethol eu cyfarwyddo i geisio’r un deilliannau i blant o dan ofal yr awdurdod lleol ag y byddai unrhyw riant da yn ei geisio ar gyfer eu plentyn eu hunain. Bydd y digwyddiad hwn yn rhannu’r siarter arfer gorau a’r adnoddau ehangach a ddatblygwyd am y pwnc pwysig hwn gan gynnwys trafodaeth ar gynnal ymchwil yn y maes gan Dr Louise Roberts.  Bydd rhieni sydd o dan ofal neu nad ydynt yn cael gofal mwyach o gymorth wrth ddatblygu’r digwyddiad hwn.

Mae’r gweminar yn rhan o Ŵyl Gwyddorau Cymdeithasol flynyddol y Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol.

Amser: 11yb – 12yp

Dyddiad: 9 Tachwedd 2021

Cyflwynwyr: Dr. Louise Roberts and Rachael Vaughan, Prifysgol Caerdydd

Nid yw Exchange Wales yn gyfrifol am unrhyw gynnwys neu adnoddau allanol.

Mae’n gymhleth: Archwiliad arhydol o ganfyddiadau pobl ifanc o leoliad mewn gofal maeth a’u myfyrdodau ar newid gofal cymdeithasol plant

Mae rhagdybiaethau ynghylch yr hyn sydd orau i blant sydd â chyfraniad gofal cymdeithasol yn aml yn cael eu gwneud gan weithwyr proffesiynol, ac eto ychydig o astudiaethau sydd wedi gofyn yn systematig i bobl ifanc am eu canfyddiadau ac mae llai fyth o astudiaethau wedi archwilio sut y gall eu safbwyntiau newid dros amser. Gofynnodd yr astudiaeth hon, Maethu Dyfodol Iach, gyfres o gwestiynau i 200 o blant ifanc am anawsterau a chymwynasgarwch lleoliad mewn gofal maeth ac a fyddai eu bywydau wedi bod yn well / yr un peth / yn waeth pe na baent erioed wedi cael eu gosod. Fe wnaethant hefyd raddio sut roeddent yn teimlo am faint o wybodaeth a gawsant gan eu gweithwyr cymdeithasol ac a oedd ganddynt ddigon o fewnbwn ynghylch penderfyniadau a oedd yn effeithio ar eu bywydau tra mewn gofal maeth. Yna ail-gyfwelwyd â chyfranogwyr yr astudiaeth oddeutu 10 mlynedd yn ddiweddarach pan oeddent rhwng 18 a 22 oed a gofynnwyd yr un cwestiynau iddynt. Pan oeddent yn oedolion, ymatebodd cyfranogwyr hefyd i gwestiwn ansoddol a ofynnodd sut y byddent yn newid y system gofal maeth.

Ymunwch â ni i ddysgu sut y gallai canfyddiadau fod wedi newid dros amser ac a oeddent yn wahanol oherwydd rhyw, hil, ethnigrwydd, math o gamdriniaeth a lleoliad, ACEs, rhyddfreinio / ailuno, a gweithrediad iechyd meddwl sylfaenol. Bydd y sgwrs hefyd yn rhannu syniadau cyfranogwyr ar gyfer gwella gofal cymdeithasol plant.

Amser: 1yp – 2yp

Dyddiad: 11 Tachwedd 2021

Cyflwynwyr: Prof. Heather Taussig, Prifysgol Denver

Nid yw Exchange Wales yn gyfrifol am unrhyw gynnwys neu adnoddau allanol.

Ar goll wrth bontio? Profiadau pobl ifanc â nam ar eu golwg ar ôl gadael ysgol

Bydd y cyflwyniad hwn yn trin a thrafod tystiolaeth a gasglwyd gan yr Astudiaeth Pontio Hydredol: astudiaeth ansoddol hydredol 11 mlynedd sydd wedi dilyn profiadau 80 o bobl ifanc â nam ar eu golwg ar ôl gadael ysgol a’u dilyniant i’r farchnad lafur. Yn ystod y sesiwn hon byddwn yn canolbwyntio ar y gwahanol lwybrau a ddilynir gan y bobl ifanc, gan ystyried y gwahanol ffactorau galluogi a rhwystrau sydd wedi effeithio ar eu teithiau. Yn benodol, byddwn yn ystyried pa mor barod yr oedd y bobl ifanc yn teimlo am fywyd ar ôl ysgol, ac am gyflawni eu potensial. 

Cynhaliwyd yr Astudiaeth Pontio Hydredol gan ymchwilwyr yng Nghanolfan Nam ar y Golwg ar gyfer Addysgu ac Ymchwil, Yr Ysgol Addysg, Prifysgol Birmingham. Mae’r astudiaeth wedi’i hariannu gan Ymddiriedolaeth Thomas Pocklington, Sefydliad Nuffield a Sefydliad Cenedlaethol Brenhinol Pobl Ddall (RNIB).

Amser: 1yp – 2yp

Dyddiad: 17 Tachwedd 2021

Cyflwynydd: Rachel Hewett, Prifysgol Birmingham

Nid yw Exchange Wales yn gyfrifol am unrhyw gynnwys neu adnoddau allanol.

‘Nid Jyst i Fechgyn’: Menywod ym maes Adeiladu

‘Nid Jyst i Fechgyn’: Menywod ym maes Adeiladu gyda VINCI Construction DU

Sylwch: Mae’r digwyddiad hwn yn cael ei gynnal yn allanol ac nid trwy Exchange Wales. Mae rhestrau digwyddiadau allanol Teulu a Chymuned yn cael eu postio i hysbysu’r gymuned ehangach am ddigwyddiadau allanol gan gynnwys gweithdai, cyfleoedd i deuluoedd, plant a phobl ifanc, ac adnoddau defnyddiol.

Nid Jyst i Fechgyn – Menywod ym maes Adeiladu gyda VINCI Construction DU.
Dyddiad: Dydd Mercher 8 Medi
Amser: 5yp – 6:30yp
Lleoliad: Gweminar

Ymunwch â ni am drafodaethau gyda 4 menyw ysbrydoledig sy’n gweithio mewn amryw rolau ym maes adeiladu gyda chwmni VINCI Construction DUa fydd yn rhoi cipolwg ar eu gyrfaoedd hyd yma ac yn cynnig cyngor i’r rhai sydd â diddordeb mewn creu gyrfa mewn STEM. Yn y weminar hon byddwn yn ysbrydoli menywod i gyflawni gyrfaoedd llwyddiannus a gwerthfawr iawn fel peirianwyr strwythurol, arbenigwyr adeiladu ac fel arweinwyr ym maes adeiladu. Hefyd gallwch:

• Dysgu sut beth yw ‘diwrnod ym mywyd ‘ rhywun sy’n gweithio yn niwydiant STEM
• Cael eich ysbrydoli gan eu llwybrau gyrfa a fydd yn ysbrydoli cenedlaethau’r dyfodol
• Cael cyfle i ofyn unrhyw gwestiynau i’r modelau rôl am eu gyrfaoedd.

Mae menter Nid Jyst i Fechgyn Chwarae Teg wedi symud ar-lein dros dro, gan ddarparu gweminarau 1 awr yn rhad ac am ddim i ferched a menywod sydd â diddordeb mewn gyrfaoedd ym meysydd Gwyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg a Mathemateg (STEM).

Sut mae lles plant mewn gofal maeth yng Nghymru’n cymharu â lles plant eraill yng Nghymru?

Mae lles i fod wrth wraidd gwasanaethau i blant ac oedolion yng Nghymru – ac eto prin yw’r ymchwil ar les plant mewn gofal. Pa mor hapus a bodlon yw plant mewn gofal yng Nghymru – yn enwedig o gymharu â phlant eraill?

Mae’r seminar hon yn adrodd ar ymchwil sy’n cymharu plant mewn gofal â grŵp llawer mwy o blant eraill yng Nghymru i ateb cwestiynau ynghylch pa mor fodlon ydyn nhw ar bywyd a pha ffactorau sy’n dylanwadu ar a ydyn nhw’n hapus neu beidio. Mae’n cymharu lles 22 o blant mewn gofal maeth rhwng 10 a 13 oed â sampl genedlaethol fawr o 2627 o blant eraill.

Dyma, hyd y gwyddom, yr ymchwil gyntaf sy’n gallu gwneud cymhariaeth o’r fath, ac mae’r sampl fawr yn caniatáu inni ymchwilio i ofal ond ar ben hynny mae modd edrych ar effaith ffactorau eraill megis amddifadedd. Roedd y canfyddiadau yn ddiddorol ac yn annisgwyl. Bydd y seminar hon yn cyflwyno’r canfyddiadau cychwynnol ac yna’n agor trafodaeth ynghylch sut y gallen ni helpu i wella lles plant mewn gofal a phwysigrwydd ystyried lles goddrychol ochr yn ochr â mesurau mwy “gwrthrychol” megis cyflawniad addysgol.

Cyflwynwyr: Dr Jen Hampton (WISERD), yr Athro Colette McAuley (CASCADE) Yr Athro Donald Forrester (Cyfarwyddwr CASCADE) Prifysgol Caerdydd 

Dyddiad a Amser: 15fed Medi, 12y.p

Ydy gofal awdurdod lleol yn gwneud gwahaniaeth i fywyd plant sy’n agored i niwed? Dadansoddiadau hydredol o garfan electronig ôl-weithredol

Nod yr ymchwil arfaethedig yw ymchwilio, dros gyfnod o amser, i ddeilliannau addysg ac iechyd plant sy’n derbyn gofal (CLA) gan yr  awdurdod lleol (h.y. dan ofal). Mae astudiaethau presennol sy’n defnyddio un pwynt yn unig mewn amser wedi dangos nad yw deilliannau addysg ac iechyd plant sy’n derbyn gofal cystal o gymharu â’r boblogaeth gyffredinol. Mae profiadau cyn derbyn gofal, megis cam-drin corfforol, afiechyd iechyd meddwl rhieni, a rhieni sy’n camddefnyddio alcohol yn rhesymau cyffredin am ddod yn blant sy’n derbyn gofal. Mae’r profiadau hyn hefyd yn rhagweld deilliannau iechyd, addysg a chymdeithasol gwaeth ymhlith pobl ifanc nad ydyn nhw’n derbyn gofal. Am y rhesymau hyn, mae’n anodd deall a yw deilliannau iechyd ac addysgol gwaeth ymhlith plant sy’n derbyn gofal yn digwydd o ganlyniad i wahaniaethau o ran profiadau cyn derbyn gofal, neu oherwydd y gofal ei hun. 

Am y tro cyntaf, cysylltodd yr ymchwil hon set ddata Cymru gyfan ar addysg ac iechyd â data sy’n cael ei gasglu fel mater o drefn ar gymorth i bobl ifanc gan y gwasanaethau cymdeithasol. Mae’r ymchwil yn ymchwilio i dri amcan. Yn gyntaf, mae’n mynd i’r afael â’r diffyg astudiaethau ar raddfa fawr yn y DU sy’n ymchwilio’n ystadegol i rôl statws plant sy’n derbyn gofal wrth ragweld deilliannau addysgol ac iechyd dros gyfnod o amser. Yn ail, bydd yn lleihau’r ansicrwydd ynghylch i ba raddau y mae’r deilliannau gwael ymhlith plant sy’n derbyn gofal yn digwydd oherwydd profiadau cyn derbyn gofal neu oherwydd profiadau o fod mewn gofal. Gwneir hyn drwy gymharu plant sy’n derbyn gofal a phlant sy’n derbyn cymorth gan y gwasanaethau cymdeithasol ond nad ydyn nhw’n blant sy’n derbyn gofal (Plant Mewn Angen, ond nid yn Blant sy’n Derbyn Gofal – NLA). Mae’n debygol y bydd gwahaniaethau rhwng y ddau grŵp hyn sy’n rhagweld pam mae un grŵp yn dod yn blant sy’n derbyn gofal a’r llall ddim, ond mae’r NLA yn debygol o fod yn debycach i blant sy’n derbyn gofal na phlant nad yw’r gwasanaethau yn gwybod amdanyn nhw. Er mwyn ystyried rhai gwahaniaethau pellach rhwng grwpiau, byddwn ni’n addasu hyn yn achos cam-drin corfforol, salwch iechyd meddwl rhieni, rhieni sy’n camddefnyddio alcohol a thrais domestig. Yn drydydd, mae statws plant sy’n derbyn gofal yn aml yn seiliedig ar y rhagdybiaeth y bydd tynnu pobl ifanc o adfyd yn eu symud tuag at lwybrau bywyd gwell. Yr astudiaeth hon fydd y gyntaf i ymchwilio dros gyfnod o amser i rôl gofal wrth leihau effeithiau profiadau cyn-ofal ar ddeilliannau addysg a gofal iechyd. 

Mae’r ymchwil wedi’i ariannu gan Cyngor Economic and Social Research (ERSC)

Cyflwynydd: Dr Sara Long, DECIPHer, Prifysgol Caerdydd.

Dyddiad a Amser: 14eg Medi, 11y.b

Gweithio mewn partneriaeth â theuluoedd trwy gyfarfodydd cyfranogol

Mae yna sawl model ar gyfer cynnwys aelodau o’r teulu mewn penderfyniadau lle mae pryderon am blentyn, yn hytrach na gwneud penderfyniadau allweddol mewn cynhadledd achos dan arweiniad proffesiynol.

Mae’r modelau hyn yn cynnwys cynadleddau grwpiau teulu, y model a ddefnyddir fwyaf yn y DU. Mae’r gweminar hwn yn cynnwys trosolwg o dystiolaeth ymchwil ryngwladol am gyfarfodydd penderfynu ar y cyd â theuluoedd a chyflwyniad ar sut mae dau awdurdod lleol yn Lloegr wedi ehangu’r defnydd o gyfarfodydd o’r fath yn ddiweddar.

Mae’r trosolwg ymchwil yn cynnwys canfyddiadau adolygiad systematig o dystiolaeth ar ganlyniadau ac adolygiad realistig sy’n canolbwyntio ar sut y gall cyfarfodydd alluogi teuluoedd i gymryd rhan lawn yn y broses o wneud penderfyniadau. Mae’r cyflwyniad ymarfer yn ymdrin ag enghraifft o sut mae cynadleddau grwpiau teulu a chynadleddau cyfranogol amddiffyn plant wedi disodli cynadleddau achos traddodiadol.

Siaradwyr: Jonathan Scourfield a Lorna Stabler (CASCADE, Prifysgol Caerdydd) a Kathy Nuza, Prif Arweinydd, Gwasanaeth Cynhadledd Grwpiau Teulu Bi Borough (Kensington a Chelsea a San Steffan)

Rhannu prif negeseuon o’r gwerthusiad o gynllun ymyrryd Gwella.

Roedd ‘Gwella’ yn ymyriad llwyddiannus a gafodd ei ddatblygu a’i gynnal gan Barnardo’s Cymru ar draws gogledd a de Cymru rhwng 2017 a 2020.

Crëwyd y cynllun ymyrryd i gefnogi plant rhwng 5 ac 11 oed oedd yn gysylltiedig â’r gwasanaethau cymdeithasol ac wedi cael profiad o drawma a cham-drin. Ei nod oedd cynnig system o weithwyr proffesiynol cefnogol o’u cwmpas oedd yn ymwybodol o faterion trawma, a gwella eu perthynas â’u prif ofalwyr. Cafodd 31 o blant a’u rhieni a’u gofalwyr eu cefnogi drwy’r prosiect hwn. Mae’r sesiwn hon yn rhannu negeseuon allweddol o werthuso’r prosiect.

Roedd hyn yn cynnwys pwyslais amlwg ar ddogfennu profiadau pawb oedd yn gysylltiedig, gan gynnwys tîm Gwella, rhieni a gofalwyr, plant, arbenigwyr ymgynghorol a gweithwyr proffesiynol allanol o feysydd gofal cymdeithasol ac addysg. Mae’r prif negeseuon yn canolbwyntio ar beth oedd cynllun ymyrryd Gwella a sut y gellir ei gyflwyno’n effeithiol, ynghyd â rhannu beth oedd y deilliannau i blant a theuluoedd a sut a pham bod y rhain wedi digwydd.  

Cyflwynir gan

Dr Sophie Hallett, Prifysgol Caerdydd.

Am fwy o wybodaeth, ymwelch a tudalen y prosiect