Pobl ifanc sy’n gadael gofal, ymarferwyr a’r pandemig: Profiadau, cefnogaeth a gwersi

Yn 2020, gwnaeth pandemig y coronafeirws (COVID-19) amharu’n sylweddol ar fywyd dyddiol ledled y DU. Rhoddodd Deddf Coronafeirws 2020 bwerau newydd i Lywodraethau datganoledig ar feysydd gan gynnwys iechyd, addysg a chyfiawnder (Sefydliad y Llywodraeth 2020). Cyhoeddodd y Prif Weinidog ar 23 Mawrth, 2020 bod ‘cyfnod clo’ i ddilyn a chafwyd cyfarwyddebau tebyg yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon (Sefydliad Llywodraeth 2020).

Mae trafodaethau ar yr ymatebion angenrheidiol i’r pandemig, ynghyd â thrafodaethau am ei effaith, wedi tynnu sylw at bryderon am anghydraddoldebau. Er enghraifft, nododd Golightly a Holloway (2020: 637) fod ‘rhai [unigolion] mewn sefyllfa lawer gwell nag eraill i fynd trwy hyn’ tra bod Blundell et al (2020: 292) yn dadlau na fydd y pandemig ‘yn effeithio ar bawb yn yr un modd… o iechyd i swyddi ac i fywyd teuluol… y grwpiau mwyaf agored i niwed yn ôl cefndir economaidd-gymdeithasol a statws iechyd hefyd yw’r rhai a allai gael eu taro arwaf.” 

Mae COVID-19 hefyd wedi effeithio ar ddarparu gwasanaethau cymdeithasol i oedolion a phlant (Ferguson et al 2020), gan gynnwys cynnal cefnogaeth i grwpiau sy’n agored i niwed ac ymateb i alw cynyddol am iechyd meddwl, trais domestig a gwasanaethau diogelu (Baginsky a Manthorpe 2020 ).

Mae ymchwil newydd yn ceisio deall ymatebion i COVID-19 ac anghenion a phrofiadau unigolion sy’n derbyn ac yn darparu gwasanaethau gofal cymdeithasol (Baginsky a Manthorpe 2020; Bhatia 2020; Blake-Holmes 2020; Cook a Zschomler 2020; Dafuleya 2020; Ferguson et al 2020 ; Henrickson 2020; Iyer et al. 2020; Lingam a Sapkal 2020; O’Sullivan et al 2020; Rambaree a Nassen 2020; Sanfelici 2020; Sengupta a Jha 2020; The Fostering Network 2020; Walter-McCabe 2020).  Canolbwyntiodd y prosiect ymchwil hwn yn bennaf ar gyd-destun Cymru a’i nod yw cyfrannu at y dystiolaeth hwn sy’n dod i’r amlwg, gyda ffocws ar anghenion, cefnogaeth a phrofiadau pobl ifanc sy’n gadael gofal awdurdod lleol. 

Cyflwr hawliau merched yn y DU

Cipolygon cynnar ar effaith y coronafeirws pandemig ar ferched – Cynllun Rhyngwladol

Mae pandemig y coronafeirws yn parhau i ledaenu ar draws y byd,
gan gynnwys yr argyfwng iechyd gwaethaf mewn cenhedlaeth. Cafodd ei adnabod gyntaf ym mis Tachwedd 2019, mae bellach yn herio llawer o’r gwledydd cyfoethocaf yn y byd, ac Ewrop a Gogledd America yw’r canolbwyntiau cyfredol.

Mae achosion yn cynyddu ymhlith rhai o’r gwledydd tlotaf, lle mae systemau iechyd yn fregus ac mae’r gallu i leddfu’r goblygiadau economaidd a chymdeithasol yn gyfyngedig.

Er bod iechyd plant yn ymddangos fel eu bod yn cael eu heffeithio’n llai uniongyrchol gan y coronafeirws nag oedolion, bydd effaith y pandemig ar blant, a merched yn enwedig, yn barhaus.

Plant dan ofal yng Nghymru

Ar 31 Mawrth 2019, roedd yna 6,845 o blant dan ofal yng Nghymru, cynnydd pellach o 440 o gymharu â’r flwyddyn flaenorol. O ganlyniad, mae’r bwlch rhwng y gyfradd o blant dan ofal yng Nghymru a rhannau eraill o’r DU wedi parhau i ledu.

Yng Nghymru, er bod y mwyafrif o Awdurdodau Lleol wedi gweld cynnydd yn nifer a chyfradd y plant sy’n derbyn gofal, mae amrywiad sylweddol; ac mae rhai wedi profi gostyngiad yng nghyfradd y plant sy’n derbyn gofal ers 2014. Drwy ddefnyddio data a gyhoeddwyd, mae’r gyfres hon o friffiadau’n ystyried beth allwn ni ddweud am y ffactorau sy’n sbarduno’r tueddiadau hyn, ac yn diweddaru’r adroddiad cynharach, Dadansoddiad o Ffactorau sy’n Cyfrannu at Gyfraddau Uwch o Ofal yng Nghymru.

  1. Plant dan ofal yng Nghymru: Tueddiadau
  2. Plant dan ofal yng Nghymru: Ffactorau sy’n cyfrannu at gyfraddau amrywiol
  3. Plant dan ofal yng Nghymru: Llifoedd i mewn i ofal ac allan ohono

Ymchwil & adolygiadau ymarfer

Gweld ystod o erthyglau ac adroddiadau ymchwil sy’n canolbwyntio ar y Teulu a’r Gymuned o Gymru ac ar draws y DU ar gyfer y rhai sy’n dymuno datblygu eu gwybodaeth ymhellach. Mae’r adran hon yn cynnwys adolygiadau perthnasol o bolisi ac arfer i fesur llwyddiant a meysydd i’w gwella. Yn y dyfodol agos, byddwn hefyd yn cynnwys crynodebau a throsolwg pwnc-benodol i helpu i arwain eich ymchwil. Sylwch fod hawlfraint yn ein hatal rhag cynnal rhai erthyglau cyfnodolion cyhoeddedig ac felly darperir y rhain fel dolenni i wefannau allanol ac efallai y bydd angen trefniant talu neu fynediad arnynt i’w gweld.