Adroddiad newydd wedi’i gyhoeddi ar Schwartz Rounds yn cael ei dreilau yn gofal cymdeithasol

Mae’n bleser gan Cascade gyhoeddi adroddiad y mae Dr David Wilkins wedi bod yn gweithio arno ers 24 mis.


Cyhoeddwyd Treial Rheoledig ar Hap o Rowndiau Schwartz gan ganolfan Gofal Cymdeithasol Plant sy’n Gweithio.Archwiliwyd i mewn i hyn drwy weithio gydag un ar ddeg o awdurdodau lleol, rydym ni wedi neilltuo dros 2000 o aelodau staff ar hap naill ai i fynychu Rowndiau Schwartz nawr neu aros chwe mis cyn mynychu.


Ymyriad yw Rowndiau Schwartz a ddefnyddir yn eang mewn lleoliadau gofal iechyd i helpu staff i reoli gofynion cymdeithasol ac emosiynol eu gwaith. Ystyriodd y prosiect werthuso’r defnydd o Rowndiau Schwartz mewn gwasanaethau gofal cymdeithasol yn Lloegr, i weld a ydyn nhw’n gwneud gwahaniaeth i weithwyr cymdeithasol a staff gofal cymdeithasol eraill.

Darllenwch flog David am y profiad a’r adroddiad.

*Nod mae’r adroddiad dim ond ar gael yn Saesneg. 

Mae cofrestru ar gyfer cynhadledd Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru ar 14 Hydref ar agor nawr!

Thema’r digwyddiad eleni yw dysgu ac edrych ymlaen ac ar ôl llwyddiant digwyddiad y llynedd, bydd hi’n ddiwrnod cwbl ddigidol unwaith eto.

Mae sesiynau gwych wedi’u trefnu ar bynciau pwysig gan gynnwys: Ymchwil iechyd a gofal: dysgu o’r pandemig; Ymchwil, arloesi a gwella ac Adfer a dysgu: syniadau newydd i ddarparu gofal iechyd. Bydd gennym sesiynau paralel hefyd ar y canlynol: Mentrau newydd mewn ymchwil; Cynhwysiad, amrywiaeth a chydraddoldeb a Genomeg ac iechyd yn y dyfodol.

Gallwch gofrestru ar gyfer y gynhadledd drwy ddefnyddio’r ffurflen gofrestru ar wefan cynhadledd Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru

Mae gennych tan 17:00 ar 4 Hydref i gofrestru.Dilynwch #YmchwilCymru21 ar Twitter i gael yr holl wybodaeth ddiweddaraf.

Logo o ymchwi inched a gofal Cymru - cynhadledd ymchwil iechyd a gofal Cymru 2021

Adnodd diogelu newydd ar gyfer gweithio gyda phlant a phobl ifanc

Mae www.checkyourthinking.org/, a ddatblygwyd o ymchwil Prifysgol Caerdydd, yn dwyn ynghyd adnoddau a deunyddiau a grëwyd o waith ymchwil a phartneriaeth gyda phobl ifanc, yn ogystal â gofalwyr maeth, a gweithwyr proffesiynol perthynol a gofal cymdeithasol. Mae’n adeiladu ar ganlyniadau ymchwil dan arweiniad Dr Sophie Hallett yn adroddiad ‘Keeping Safe?’, a ddefnyddiodd gofnodion achos i ddilyn carfan o 205 o blant yr oedd y gwasanaethau cymdeithasol mewn un awdurdod lleol yng Nghymru’n eu helpu, ochr yn ochr â chyfraniad pobl ifanc, gweithwyr cymdeithasol, gofalwyr maeth a gweithwyr preswyl.

 Mae’r adnoddau i’w defnyddio gan bawb sy’n gweithio gyda phobl ifanc ac yn gofalu amdanynt. Cynlluniwyd iddynt fod yn adnoddau myfyriol i helpu pobl i ‘ystyried eu ffordd o feddwl’ am faterion allweddol sy’n ymwneud â sicrhau nad yw pobl yn camfanteisio ar bobl ifanc, yn gwneud niwed iddynt nac yn eu cam-drin. Gall unigolion eu defnyddio i’w helpu wrth eu gwaith, drwy roi’r cyfle iddynt ystyried eu dealltwriaeth a’u harferion eu hunain. Gellir hefyd eu defnyddio fel ffordd o hwyluso trafodaeth a rhannu barn o fewn ac ar draws timau.  Bydd y wefan, a lansiwyd ar 1 Gorffennaf, yn dangos ffilm newydd wedi’i hanimeiddio am y tro cyntaf a ddatblygwyd mewn partneriaeth â phobl ifanc o Voices from Care, ac mae’n ffordd o roi gwybod i bobl ifanc eu bod wedi cael eu clywed, bod eu lleisiau wedi cyfrannu at bolisïau newydd a bod cefnogaeth ar gael. Comisiynwyd y gwaith hwn gan Lywodraeth Cymru. Cafodd yr ymchwil wreiddiol ei chyllido gan Lywodraeth Cymru drwy Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru.

‘Padlet’ Gofal Cymdeithasol Cymru o Adnoddau Lles

Yn rhan o Gyfres 2021 ExChange Wales o Gynadleddau Lles, mae Gofal Cymdeithasol Cymru wedi creu ‘padlet’ gwych o adnoddau lles ar gyfer y gweithlu gofal cymdeithasol.  Gellir dod o hyd iddo ar-lein, ac mae’n cynnwys dolenni i:

  • Llinellau cymorth
  • Gwefan Gofal Cymdeithasol Cymru
  • Grwpiau cefnogi cymheiriaid
  • Care First
  • Sesiynau lles byr
  • Apiau lles am ddim

Cliciwch ar y dolenni isod i fynd yn uniongyrchol i’r padlet:

Fersiwn Saesneg

Fersiwn Gymraeg

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Gofal Cymdeithasol Cymru.

Y Fframwaith Perfformiad a Gwella ar gyfer Gwasanaethau Cymdeithasol

Ysgrifennwyd gan Cangen Llesiant a Gwella yn Llywodraeth Cymru

Daeth Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 (‘y Ddeddf’) i rym ym mis Ebrill 2014.  Mae’r Ddeddf yn darparu’r fframwaith ar gyfer gwella lles pobl sydd angen gofal a chymorth a gofalwyr sydd angen gofal, yn ogystal â thrawsnewid gwasanaethau cymdeithasol yng Nghymru.  

Fel rhan o ddatblygiad y Ddeddf, yn 2016 sefydlodd yr Is-adran Gwasanaethau Cymdeithasol a Gwella o fewn Llywodraeth Cymru gyfres o ddangosyddion perfformiad, mesurau a fframweithiau canlyniadau i fesur effaith y Ddeddf ar ganlyniadau llesiant pobl sydd angen gofal a chymorth a gofalwyr sydd angen cymorth.  

Mae anghenion llesiant y bobl sy’n derbyn cymorth gan y gwasanaethau cymdeithasol yn flaenoriaeth allweddol yn Llywodraeth Cymru. Gyda hyn mewn golwg aethom ati i ddatblygu Fframwaith Perfformiad a Gwella mwy cynhwysfawr sy’n cysylltu â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 yn ogystal â Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014. 

Yr ymagwedd newydd

Nod yr ymagwedd newydd yw annog dealltwriaeth fanylach o brofiadau unigolion sy’n defnyddio gwasanaethau cymdeithasol ac effaith y gwasanaethau hyn. Trwy gael gwell dealltwriaeth fel hyn, gallwn gefnogi gwelliant o fewn y sector er mwyn gallu gwella canlyniadau llesiant unigolion sy’n derbyn gofal a chymorth yn y pen draw. 

Datblygwyd yr ymagwedd newydd i ganolbwyntio ar berfformiad gwella yn gyfartal.  Mae’n cynnwys datblygu Safonau Ansawdd newydd ochr yn ochr â Fframwaith Perfformiad a Gwella newydd. 

Mae’r fframwaith perfformiad a gwella newydd ar gyfer gwasanaethau cymdeithasol yng Nghymru yn cynnwys y cod ymarfer yn ogystal â chyfres o ddogfennau canllaw. Mae’r fframwaith a’r canllawiau ategol yn dwyn ynghyd nifer o elfennau allweddol mewn un pecyn cymorth i awdurdodau lleol ei ddefnyddio yn eu dealltwriaeth o sut mae gofal cymdeithasol yn cael ei ddarparu’n lleol ac yn genedlaethol a’r effaith y mae’n ei gael ar lesiant unigolion yng Nghymru. Bydd yn canolbwyntio ar dri maes allweddol; Mesur Gweithgaredd a Pherfformiad, Deall Profiad a Chanlyniadau a Defnyddio Tystiolaeth i Sbarduno Gwella.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cydweithio gydag awdurdodau lleol a phartneriaid eraill yn y sector i gasglu data a thystiolaeth ansawdd uchel fel y gallwn gyda’n gilydd ddeall yn iawn a gwella sut mae gwasanaethau cymdeithasol yn cael eu darparu ledled Cymru yn ogystal ag asesu’r effaith y mae hyn yn ei gael ar lesiant y bobl sy’n byw yng Nghymru.

Profiadau Gofalwyr Di-dâl yn ystod y Pandemig a Thu Hwnt

Mae’r system iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru ac ar draws y Deyrnas Unedig yn dibynnu ar ofalwyr di-dâl. O dan Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014, mae gofalwr di-dâl yn cael ei ddiffinio fel oedolyn sy’n rhoi gofal i unigolyn arall na fyddai’n gallu ymdopi heb ei gefnogaeth, p’un ai oherwydd salwch corfforol, anabledd, salwch meddwl neu ddibyniaeth. Gall gofalwyr di-dâl roi cymorth ymarferol ar ffurf gwneud gwaith tŷ, siopa a chludo, rhoi gofal personol ar ffurf golchi’r unigolyn, mynd â’r unigolyn i’r tŷ bach a rhoi triniaeth feddygol iddo (e.e. ei helpu i gymryd meddyginiaeth, gosod a thynnu gorchuddion) a/neu roi cymorth emosiynol. Gall pobl ddod yn ofalwyr unrhyw bryd yn ystod eu bywyd, a gallant fod yn gyfrifol am les partner, rhiant, plentyn anabl, perthynas, ffrind neu gymydog heb fawr o baratoad ymlaen llaw, os o gwbl.  Yn ystod pandemig COVID-19, mae cyfrifoldebau gofalwyr di-dâl wedi cynyddu’n sylweddol. Mae mwy o ofalwyr di-dâl nag erioed o’r blaen, ac mae’r rhan fwyaf o’r rhai a oedd yn rhoi gofal di-dâl cyn y pandemig yn treulio mwy o amser erbyn hyn yn rhoi gofal i unigolyn arall. Er gwaethaf eu cyfraniad hanfodol bob dydd, nid yw gofalwyr di-dâl yn cael eu cydnabod ddigon o bell ffordd mewn trafodaethau cyhoeddus ar iechyd a gofal cymdeithasol. Maent wedi teimlo eu bod wedi cael eu hanwybyddu yn ystod y pandemig, yn wahanol i weithwyr iechyd a gofal cymdeithasol proffesiynol sydd wedi cael mwy o gydnabyddiaeth am eu hymdrechion.

Nod ein hastudiaeth, a gafodd ei hariannu gan Iechyd Cyhoeddus Cymru, oedd edrych ar brofiadau gofalwyr di-dâl ledled Cymru yn ystod pandemig COVID-19. Gwnaethom gyfweld â 47 o bobl rhwng 15 ac 85 oed yn fanwl yn ystod fideoalwad neu dros y ffôn. Mae’r gwaith hwn wedi helpu i amlygu maint yr heriau yr oedd gofalwyr yn eu hwynebu cyn y pandemig, natur profiadau’r gofalwyr yn ystod y pandemig a beth yw eu gobeithion a’u pryderon ar gyfer y dyfodol. 

Digwyddiad Lansio Cyfres Cynadleddau Lles ExChange Cymru: Arwyddocâd ‘Lles’ ym maes Gofal Cymdeithasol yng Nghymru.

Rydyn ni’n falch iawn o gyhoeddi ein digwyddiad i lansio cyfres cynadleddau ExChange Cymru yn ystod haf 2021 ym maes Lles.  Yn y fideo hwn, mae Dr Jen Lyttleton-Smith o Brifysgol Metropolitan Caerdydd a Dr Pippa Anderson o Brifysgol Bangor yn rhannu eu gwybodaeth am bwysigrwydd lles ym maes gofal cymdeithasol yng Nghymru.  Mae’r cyflwynwyr yn gyd-arweinwyr ar gyfer y Gwerthusiad o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014.  Gwyliwch y fideo nawr;

Treftadaeth CAER a Rhagnodi Cymdeithasol: Gwella Iechyd a Lles trwy Brosiectau Treftadaeth

Ysgrifennwyd gan Dr Oliver Davis

Dros y 10 mlynedd diwethaf mae Treftadaeth CAER wedi datblygu o ddechreuadau digon di-nod i fod yn brosiect Archeoleg Gymunedol a Chenhadaeth Ddinesig genedlaethol arobryn ym Mhrifysgol Caerdydd. Mae’r prosiect yn canolbwyntio ar faestrefi Caerau a Threlái yng Nghaerdydd – dwy o’r wardiau mwyaf difreintiedig yn gymdeithasol ac economaidd yng Nghymru gyfan, ond sydd hefyd yn gartref i nifer o safleoedd treftadaeth o bwys cenedlaethol a rhyngwladol, gan gynnwys Bryngaer Caerau. Tan i’r prosiect hwn gychwyn, doedd yr ‘asedau’ treftadaeth hyn ddim wedi cael fawr o ddefnydd na chael eu gwerthfawrogi, ond drwy waith CAER maen nhw bellach wrth galon adfywio cymunedol, addysg a lles.

Caiff holl weithgareddau CAER eu cyd-greu ac maen nhw wedi cynnwys geoffiseg, cloddiadau, dadansoddi arteffactau, arddangosfeydd, gosodiadau celf, ffilmiau, perfformiadau, cyrsiau achrededig ac archaeoleg arbrofol.  Lansiwyd cam presennol y prosiect, ‘Prosiect y Fryngaer Gudd’, ym mis Ebrill 2019, ac mae’n creu canolfan treftadaeth ar safle Bryngaer Caerau ynghyd â llwybrau treftadaeth, dehongli, a chyfleoedd i wirfoddoli i helpu i gyd-ymchwilio a chyd-guradu’r heneb. Rhan allweddol o’r gwaith hwn yw cyfraniad gwirfoddolwyr, partneriaid ac ymwelwyr – dros 10 mlynedd mae dros 3,000 o gyfranogwyr wedi cyfrannu at gyd-gynhyrchu ymchwil ac rydym ni wedi ymgysylltu â dros 15,000 o ymwelwyr mewn digwyddiadau CAER.  Mae’r prosiect wedi gweithio gyda 15 o bartneriaid sefydliadol ac wedi meithrin partneriaethau gyda 7 ysgol leol a chynnwys 1,500 o ddisgyblion mewn gweithgareddau sydd wedi’u cyd-gynhyrchu.

Mae mesur effaith y gwaith hwn yn anodd, ond yn hanfodol. Rydym ni’n casglu data meintiol ac ansoddol gyda phwyslais arbennig ar gynhyrchu straeon personol trwy’r broses werthuso Newid Mwyaf Sylweddol. Ymhlith y buddion a nodwyd mae newid agweddau at gyfranogi mewn treftadaeth, herio stigma sy’n gysylltiedig â’r cymunedau hyn, a thrawsnewid cyfleoedd addysgol i bobl leol. Ond un peth sy’n gynyddol bwysig i ni yw’r effaith cadarnhaol y gall cymryd rhan yng ngweithgareddau CAER ei gael yn gorfforol ac o ran iechyd meddwl a lles. Roedd hyn i’w weld yn amlwg yn nifer o weithgareddau cynnar y prosiect gyda chyfranogwyr yn aml yn myfyrio ar natur therapiwtig gweithio gyda thîm CAER. Mae hyn wedi dod yn amlycach fyth dros y blynyddoedd diwethaf gyda dechrau grwpiau gwaith gwirfoddol wythnosol. Mae cyfranogwyr yn dod o hyd i ni trwy ystod o wahanol asiantaethau, yn enwedig ein partner cymunedol a’n sefydliad datblygu cymunedol lleol Gweithredu yng Nghaerau Threlái (ACE). Maen nhw’n cymryd rhan mewn pob math o bethau o godi sbwriel a chlirio llystyfiant o’r llwybrau, i arddio ac ymchwil archeolegol, ac yn dweud yn rheolaidd bod eu hyder, eu hunaniaeth a’u hymdeimlad o hunanwerth yn codi. Mae cydweithio rheolaidd yn helpu i greu cymunedau newydd a rhwydweithiau cymdeithasol newydd lle caiff cyfranogiad pawb ei werthfawrogi.

Rydyn ni’n credu’n gryf y gall treftadaeth ac archaeoleg fod â gwerth cymdeithasol ac economaidd enfawr i unigolion a chymunedau a ddylai fod ar gael i bawb. I gael rhagor o wybodaeth am ein gwaith ewch i’n gwefan neu dilynwch ni ar y cyfryngau cymdeithasol (@CAERHeritage; Facebook.com/CAERHeritageProject)

Delweddau o wirfoddolwyr isod:

Volunteer gardening
Volunteer gardening

Ein Blaenoriaethau – Yr hyn sy’n bwysig i bobl ifanc â phrofiad o ofal

Blog gan Tiff Evans, Voices From Care Cymru

Diben Voices From Care Cymru yw gwella bywydau plant a phobl ifanc yng Nghymru sydd wedi bod mewn gofal drwy fod yn llais annibynnol i’r gymuned gofal. Yn ystod haf 2019 cynhalion ni gyfres o weithdai i bobl ifanc o bob rhan o Gymru â phrofiad o ofal. Y dasg oedd ein helpu i ddeall y pynciau sydd yn fwyaf pwysig i bobl ifanc â phrofiad o ofal. 

Y 5 maes allweddol a gafodd y nifer fwyaf o bleidleisiau oedd:

  • Iechyd Meddwl a Gwasanaethau Iechyd Meddwl – “Mae hyn yn bwysig i unigolion sy’n methu delio â’u problemau eu hunain. Gall profiadau’r gorffennol, gorbryder ac iselder achosi problemau iechyd meddwl a all gael effaith ddilynol ar fywyd.”
  • Pwysigrwydd Cyswllt gyda Brodyr a Chwiorydd – “bydd hyn yn helpu pobl ifanc i deimlo eu bod yn gallu cadw’r berthynas a’r clymau gyda’u teuluoedd a pheidio â cholli cysylltiad â nhw. Hefyd mae’n eu helpu i deimlo’n ddiogel a’u bod yn cael eu gwarchod.”
  • Pwysigrwydd Cariad – “mae hyn yn bwysig er mwyn i bobl ifanc â phrofiad o ofal deimlo bod rhywun yn eu caru. Does dim rhaid iddo fod mewn ffordd benodol ond mae pawb yn dymuno cael eu caru ac mae cael rhywun i wneud hynny’n gallu codi eu morâl a gwneud iddyn nhw deimlo eu bod yn deilwng.”
  • Stigma – “Mae gan bobl ifanc mewn gofal label/stigma eu bod yn methu gwneud pethau mae eraill yn eu gwneud. Does dim ots fod ganddyn nhw brofiad o ofal, mae’n ymwneud â deall bod ganddyn nhw obeithion a breuddwydion fel pawb arall!”
  • Pwysigrwydd Sefydlogrwydd – “mae hyn yn bwysig i berson ifanc allu teimlo’n hapus a sefydlog yn eu cartref. Boed yn ofal maeth, preswyl neu fyw’n annibynnol dyw pobl ifanc ddim yn dymuno parhau i symud o gwmpas gan na allan nhw feithrin perthnasoedd cadarnhaol gyda phobl eraill ac maen nhw’n teimlo na allan nhw ymgartrefu yn unman gan nad yw eu lleoliad yn sefydlog.”

Dyma sydd wedi ffurfio sail ein gwaith dros y tair blynedd. Roedd ein hymchwil gyda’r NSPCC Gwrando Gweithredu Ffynnu yn edrych ar brofiadau pobl ifanc o Iechyd Meddwl. Yn 2019 cynhaliom ni ein ‘cynhadledd Ailfeddwl Cyswllt’; oedd yn edrych ar y derminoleg a’r broses yn ymwneud â meithrin perthnasoedd cadarnhaol gyda brodyr a chwiorydd. Yn fwyaf diweddar lluniwyd ein maniffesto 1,000 o Leisiau ar gyfer etholiadau Senedd Cymru 2021 ar y meysydd allweddol hyn ac fe’i datblygwyd ymhellach gyda phobl ifanc â phrofiad o ofal.  

Allwn ni ddim dianc rhag y ffaith fod Pandemig Covid-19 wedi cael effaith sylweddol ar bobl ifanc â phrofiad o ofal. Yr haf diwethaf bu Voices From Care Cymru a CASCADE yn archwilio effaith COVID 19 ar ymadawyr gofal.

“Dyw hi’n ddim byd tebyg i’r hyn oedd o’r blaen. Pan oedd pethau’n normal, roedd yr help yn ddi-fai ond allwch chi ddim gwneud dim byd. Dyw staff ddim yn gallu gwneud llawer nawr o’i gymharu ag o’r blaen.”

 “Maen nhw’n deall lle’r ydyn ni, a’r cyfan mae llawer ohonon ni blant mewn gofal ac ymadawyr gofal yn ei ddymuno yw rhywun i’n caru ni a gofalu amdanon ni, sgwrsio â ni ac ambell waith pan rwy’n teimlo bod rhywun fel ewythr i fi, rwyf i wrth fy modd ac yn gwybod eu bod wedi gwneud job dda. Maen nhw wedi bod yn wych. Gweithwyr sydd eisiau’r gorau i chi, sy’n cofio pethau amdanoch chi ac yn brwydro eich achos chi.”

Os oes gennych chi brofiad o ofal ac yn dymuno clywed rhagor am ein gwaith yn Voices, cysylltwch

E-bost: Tiff@Vfcc.org.uk
Twitter: @Voicesfromcare
Facebook: Voices From Care Cymru
Instagram: voicesfromcarecymru